Թեմա 11. Ավատատիրության հաստատումը և Քրիստոնեության ընդունումը.

  • Ավատատիրության ձևավորումը Հայաստանում
  • Քրիստոնեության ընդունումը որպես պետական կրոն /բանավոր, 7-րդ դասարանի դասագիրք, էջ 6-8, 11-13, :

Օգտվելով տարբեր աղբյուրներից ներկայացրե՛ք Ավատատիրական աստիճանակարգությունը

Հայաստանում ավատատիրական աստիճանակարգի գլուխ կանգնած էր թագավորը:

Հայ հասարակությունը կազմված էր բարձր` ազատների, և ստորին` անազատների դասերից: Ազատների դասը կազմում էին ինչպես ազնվականությունը` նախարարները` աշխարհակալ և աշխարհատեր, գավառակալ և գավառատեր իշխանները, այնպես էլ հոգևորականությունը: Ոչ ազնվական կամ անազատների դասին էին պատկանում քաղաքացիները:

Պատերազմ հայտարարելու, հաշտություն կնքելու, արտաքին գործերը վարելու գերագույն իրավունքը պատկանում էր թագավորին:

Հազարապետի գլխավորած գործակալությունը երկրի տնտեսական-հարկային վարչությունն էր՝ միավորելով նաև հանրային աշխատանքների կամ պետական պարհակների տնօրինությունը:

Սպարապետության գործակալությունը գլխավորում էր Մեծ Հայքի զինված ուժերի գլխավոր հրամանատարը` հայոց սպարապետը:

Հայր մարդպետի գլխավորած մարդպետության գործակալությունը իրականացնում էր արքունի կալվածքների ու գանձարանի հսկողությունը և Արշակունյաց սեպուհների դաստիարակությունը:

Մաղխազության վարչությունը գլխավորում էր մաղխազը` արքունիքի և թագավորական պահակազորի հրամանատարը:

Մեծ դատավորը հնում հայոց քրմապետն էր, IV դարից՝ Հայ առաքելական եկեղեցու առաջնորդը` հայոց կաթողիկոսը: Նա հսկում էր ընդունված օրենքները հատկապես ընտանիքի և եկեղեցու իրավունքի բնագավառում:

Ասպետության գործակալությունը ղեկավարում էր թագադիր և թագակապ ասպետը, որը պատասխանատու էր պալատական արարողությունների և օտար երկրների դեսպանների ընդունելության համար:

Արտաշատի շահապը մայրաքաղաքի քաղաքագլուխն էր` թագավորական տնտեսը: Թագավորն իր ցանկությամբ այդ պաշտոնը հանձնում էր պալատում ծառայող հավատարիմ որևէ ազնվականի:

Ներկայացրե՛ք Քրիստոնեության ընդունման պատմական նշանակությունը /գրավոր/.

Հայոց եկեղեցին վերածվեց տնտեսական հզոր ուժի, և ժողովուրդը պարտավոր էր եկեղեցուն հանձնել բերքի մեկ տասներորդը կամ տասանորդը և վճարել պտղի: Եկեղեցին շատ շուտով դարձավ երկրի խոշորագույն ավատատերերից մեկը, որի կալվածքները զիջում էին միայն թագավորական տիրույթներին: Արդեն Գրիգոր Լուսավորչի օրոք հիմնականում ձևավորվեց հայ եկեղեցական կառույցը: Ստեղծվեցին 36 եպիսկոպոսություններ, որոնց գլուխ կանգնած եպիսկոպոսները եկեղեցական արարողությունների ժամանակ տեղ էին զբաղեցնում կաթողիկոսի աջ և ձախ կողմերում: Երբ Հայաստանը զրկվեց անկախ պետականությունից, Հայոց եկեղեցին իր վրա վերցրեց հայ մշակույթի պահպանման ու զարգացման ծանրությունը և ազատագրական շարժումները գլխավորելու մեծ առաքելությունը:

Դիտե′ք Ձայն Արարատի տեսանյութը, որը պատմում է Արշակունիների արքայատոհմի մասին:

Ինչքանո՞վ ենք հասկանում կարդացածը

1.Encontrar el tema de cada uno de los pasajes. —Գտնել ,թե պարբերություններից յուրաքնչյուրը, որ բնագավառին է վերաբերում։

1.Goya empezó a pintar retratos y obras religiosas que le dieron un gran prestigio, hasta el punto de que en 1785 ingresó en la Academia de San Fernando y en 1789 fue nombrado pintor de corte por Carlos IV.

  • a) ciencia
  • b) medicina
  • c) cultura
  • d) matemáticas

2.El Guadalquivir o río Betis constituye el más importante curso fluvial de Andalucía y uno de los más importantes de España. Tiene 650 km. de curso, un elevado caudal y es el único río español navegable hasta una ciudad de importancia como es Sevilla.

  • a) astronomía
  • b) geografía
  • c) física
  • d) arquitectura

3.Argentina es muy famosa por tener una de las ligas de fútbol de mayor competencia a nivel internacional, además de sus triunfos conseguidos en los torneos sudamericanos.

  • a) medicina
  • b) naturaleza
  • c) cine
  • d) deporte

4.El Parque Nacional de los Picos de Europa abarca tres comunidades: Asturias, Cantabria y Castilla y León. Estos picos ofrecen la posibilidad de practicar alpinismo y senderismo.

  • a) música
  • b) astronomía
  • c) naturaleza
  • d) arte

5.El jaguar es el felino más grande del continente americano, y el tercero del mundo en tamaño. Las civilizaciones precolombinas de México, Perú y América Central adoraban a este felino poderoso.

  • a) medicina
  • b) deporte
  • c) arquitectura
  • d) zoología

2.Leer el texto y marcar la respuesta correcta de cada pregunta. -Կարդալ տեքստը և նշել յուրաքանչյուր հարցի ճիշտ պատասխանը։

Un periódico local informa, que un enorme búho está aterrorizando a los paseantes del centro de Granada. El ave, capaz de transportar zorros y pequeños ciervos, se lanza desde los altos tejados hacia la gente que pasa por la zona, informa un periódico local. El búho-águila, cuyas alas miden un metro y medio, se instaló en el tejado de la estación de tren en septiembre, pero se convirtió en un problema en Navidad. Ricardo Álvarez cuenta como en la estación el avese lanzó contra él desde atrás en el momento en que él empezó a correr para coger el tren. El oyó algo como un grito muy alto y cuando miró atrás vio el búho de alas grises y garras extendidas. Otra víctima, MarcosGarcía, de 40 años y padre de cuatro hijos, declaró, que él salía del trabajo cuando oyó un grito y vio esa cara blanca viniendo hacia él. El levantó el brazo y golpeó su ala. Entonces el búho cayó al suelo, pero enseguida se levantó y se puso a volar. El hombre estaba tan asustado, que pensó que el búho iba a cogerlo. Fue a casa y llamó a la policía, pero a lo mejor pensaron que estaba borracho.

¿Qué informa un periódico local?

  • a) Un lobo se lanza desde el bosque hacia la gente.
  • b) Un elefante sale del circo y asusta a la gente.
  • c) Un búho horroriza a los paseantes.
  • d) Un zorro divertía a los pasajeros de la estación.

¿Cómo es el búho?

  • a) Un pequeño pájaro de alas finas.
  • b) Un animal doméstico.
  • c) Ave salvaje de grandes alas.
  • d) Ave parecida al ciervo.

¿Dónde atacó el búho-águila a Ricardo?

  • a) En la estación de buses.
  • b) En la estación ferrocarril.
  • c) En el aeropuerto.
  • d) En la parada de autobús.

¿Cómo reaccionó Marcos García?

  • a) Llamó a sus cuatro hijos.
  • b) Llamó a sus compañeros de trabajo.
  • c) Golpeó con mucha fuerza al ave.
  • d) Se levantó y se dirigió al hospital.

¿Qué paso al búho después de caer al suelo?

  • a) El ave huyó volando.
  • b) No pudo volar más.
  • c) Los empleados del parque zoológico se lo llevaron.
  • d) Se lo llevó a su casa la última victima.

Дистанционные недели

Урок 1. Семейный проект “ Фильмы, которые смотрели и любили наши родители”

  • Сроки проекта: 30 марта-3 апреля
  • Участники проекта: учащиеся 9-х классов
  • Описание проекта:

Опросите, какой фильм любили и смотрели ваши родители (один из родителей) несколько лет назад. Сейчас удобное время, чтобы посмотреть кино вместе. Посмотрите названный ими фильм и в блоге поместите статью или видео, которые должны содержать следующую информацию:

  • -как называется фильм;
  • -в каком году был снят и кем;
  • -о чем фильм;
  • -что именно нравилось в этом фильме вашим родителям;
  • -а вам это понравилось?
  • -можно вставить отрывок из фильма;
  • -каковы художественные достоинства фильма.

Работа не должна представлять собой лишь ответы на вопросы. Это должен быть интересный рассказ, такой, чтобы у нас появилось желание посмотреть этот фильм. Такая работа будет оценена высоко.

 


Урок 2. Видовые различия в русском языке ( подготовка к экзамену)

Во время разговора Андрей часто вставал и подходил к окну. Он вдруг встал и подошел к окну. Вдруг между туч появилось солнце. Он всегда являлся на лекции без опоздания. Мы обычно легко замечаем ошибки других. Саша вдруг заметил, что он забыл ключи. Ребенку было страшно, и при каждом шорохе он вздрагивал. От неожиданного стука в дверь он вздрогнул.

У нас было мало времени, и мы не обсудили все вопросы. Подруги поссорились и после этого долго не встречались. Студенты не знают эту тему, потому что преподаватель не объяснил(обе) ее на уроке. Его не приняли на первый курс, так как он не сдал последний экзамен. Вчера декан не принимал студентов, так как был занят. Жаль, что Анна ушла и не оставила мне записку. Хотя аспирант давно занимался этой проблемой, он не разобрался в ней до конца.

Distance Homework

1.Complete the sentences below with as or than.

  1. I can’t sing better than you.
  2. My family is taller as my mother.
  3. Armenian is more difficult than English.
  4. Is life less expensive in the country than in the city?
  5. I am as cool as a cucumber.
  6. She isn’t as tall as her brother.
  7. Your problems aren’t as important as mine.
  8. Cats are as intelligent as dogs.
  9. You are as beautiful as your sister.
  10. Come as quickly as you can.

2.You have a project to do

»Me and my Armenia» <<Ես և իմ Հայաստանը>>


3.Listening exercises

Watch the videoes, write your reviews or write  essays about these topics, answer the questions 

 

  1. false
  2. false
  3. true
  4. false

 

  1. I also like cheese, ice cream and yogurt.
  2. Sometimes my mother will make a peach pie.
  3. Meat and fish are also plentiful here.
  4. My parents would rather have spaghetti or lasagne.
  5. There are restaurants from most cultures.

 

  1. C) Take him somewhere.
  2. B) Another employer.
  3. B) Outside a building
  4. A) Content.
  5. A) a Policeman.
  6. B) expressing disapproval.
  7. A) The service is unreliable
  8. A) He has decided to retire

4. Read the text and answer the questions

      «Thanksgiving»

Thanksgiving is a holiday celebrated predominantly in North America, and it possesses a different meaning in each of the countries where it’s acknowledged. In the United States, Thanksgiving is a federal holiday (meaning all government employees and most private employees are given a day off of work), and always takes places on the Fourth Thursday in November, regardless of the date. The holiday signifies the immense progress made by pilgrims, or some of the first travelers to North America, at Plymouth Plantation circa 1621. It was at this time that the hungry and weary Pilgrims were taught (by Native Americans) how to grow and produce food on North America’s unique terrain. Once they’d grown (and caught) an abundance of food, the Pilgrims were expectedly thankful, and they celebrated alongside the Native Americans who provided them with such valuable assistance. President Abraham Lincoln initiated the contemporary practice of Thanksgiving by calling for a «day of Thanksgiving» during one of his Civil War addresses. In America today, Thanksgiving remains firmly engrained in its historical roots, and is widely considered to be a day for giving thanks for good food, good times, and family. Thanksgiving dinner generally consists of turkey, mashed potatoes, stuffing, vegetables, gravy, and ample desserts.

  • Question 1:

  • When is Thanksgiving celebrated in the US?

  • Thanksgiving celebrated on the fourth Thursday of November.
  • Question 2:

  • Which event(s) began the tradition of Thanksgiving?

  • In 1621, the Plymouth colonists and Wampanoag Indians shared an autumn harvest feast that is acknowledged today as one of the first Thanksgiving celebrations in the colonies.
  • Question 3:

  • Which food(s) are often prepared for Thanksgiving dinner?

  • Thanksgiving dinner often consists of turkey, mashed potatoes, stuffing, vegetables, gravy, and ample desserts.
  • Question 4:

  • Where is Thanksgiving celebrated?

  • The celebration always takes place on the fourth Thursday of November in the US, and second Monday of October of every year in Canada.
  • Question 5:

  • What is the meaning of Thanksgiving’s federal holiday status?

  • In the United States, Thanksgiving is a federal holiday (meaning all government employees and most private employees are given a day off of work)

5. Speak about Beauty

These questions will help you:

  • What is «beauty» for you?

«Beauty» can be every thing that can make us happy.

  • What or who do you consider beautiful?

When I look at something and start to smile sincerely, I definitely think it’s beautiful

  • What does «inner beauty» mean to you?

For me, inner beauty is primarily tolerance.

  • Do you have favourite famous person who you consider beautiful? Who is she/he. why?

No, almost all of whom I love from famous people I consider beautiful.

 

Ֆիլմի դիտում

«Место встречи» ֆիլմը, որը խորհուրդ էր տվել մեր հայոց լեզվի և գրականության ուսուցչուհի ընկեր Հասմիկը, ես արդեն դիտել էի: Ավելին ասեմ՝ դա իմ ամենասիրելի ֆիլմերից մեկն է: Շատ ուրախացա, երբ տեսա հենց այս ֆիլմի անունը, որովհետև վաղուց չէի նայել և մեծ հաճույքով կրկին նայեցի:

Ֆիլմը մի խորհրդավոր մարդու մասին էր, որը կարող էր ցանկացած մարդու ամենագաղտնի ցանկությունները իրականություն դարձնել: Ինը մարդ տարբեր ժամերի և օրերի գալիս են հանդիպման այդ խորհրդավոր տղամարդու հետ: Բայց ամեն մի ցանկաություն ուներ իր «գինը», և որքան դժվար էր լինում ցանկությունը, այնքան գինը մեծ էր լինում: Հերոսներից յուրաքանչյուրը պետք է կատարեր իր ընտրությունը, ըստ որոնց պարզ է դառնում, թե ով ինչքան հեռու է պատրաստ գնալու իր ցանկությունն իրականացնելու համար: Բայց ամեն ինչ այդքան հեշտ չի լինում, քանի որ այդ խորհրդավոր տղամարդու հանձնարած տարօրինակ գործողություններն անելը գնալով ավելի է դժվարանում:

Ֆիլմն ամողջությամբ նկարված է մի փոքրիկ սրճարանում, որտեղ էլ առավոտից մինչև ուշ երեկո նստած է լինում մեր գլխավոր հերոսը: «Հանդիպման վայր» ֆիլմի իմաստն այն է, որ յուրաքանչյուր անձ իր կյանքի որոշակի ժամանակահատվածում բախվում է ընտրության, և այդ բարոյական պահը սահմանում է մարդուն: Ի՞նչ գին է վճարում այն ​​մարդը, որը ցանկանում է վճարել իր ցանկությունը կատարելու համար: Որքան ավելի է խորանում հեռուստադիտողը, իրեն թույլ է տալիս մտածել իր ցանկությունների «գնի» վերաբերյալ մտքերի մասին: Ֆիլմի հեղինակը ինքն ասում է. «Սա ներքին դևերի պատկերն է, որոնք ապրում են յուրաքանչյուր մարդու մեջ»: Հետաքրքիր է նշել, որ անծանոթը դեռևս անտարբեր չէր կյանքի հանդեպ: Հատկապես, երբ սրճարանի հասարակ մատուցողուհուն ասում է, որ հոգնել է իր աշխատանքից: Ֆիլմը վերջանում է նրանով, որ այդ օրիորդը տղամարդու նոթատետրի մեջ գրում է իր երազանքը, ըստ որի խորհրդավորը կարող է ազատվել իր աշխատանքից:

Ովքեր սիրում են նման խոսակցական ֆիլմեր խորհուրդ եմ տալիս դիտել «Столик в углу» բազմասերիանոց ֆիլմը:

Ինձ թվում է  պատահական չէր, որ մատուցողուհու անունը Անջելո էր, ինչը թարգմանաբար նշանակում է հրեշտակ։ Տպավորություն էր, որ այդ խորհրդավոր տղամարդը կախարդված էր կամ անիծված, դրա համար չէր կարողանում լքել իր աշխատանքը, իսկ Անջելոն կարողացավ ազատել նրան։

 

ԴԱՄԲԱՐԱՆՆԵՐ, ՄԱՀԱՐՁԱՆՆԵՐ

Արշակունիների դամբարանը Աշտարակի շրջանի Ձորափ գյուղում 4-րդ դ. երկրորդ կեսով թվագրված հուշարձան է։ Ըստ պատմական տեղեկությունների, դրանում ամփոփվել են պարսիկների կողմից 364թ. Անգղ ամրոցում գտնվող հայ Արշակունի թագավորների գերեզմանոցներից առևանգված ոսկորները, որոնք հետ են խլվել Վասակ զորավարի գլխավորված զորքերը։

Ենթադրվում է, որ դամբարանը եղել է երկհարկանի՝ բաղկացած կիսագետնափոր տապանատնից և վերնահարկից (չի պահպանվել), վերգետնյա մասի աստիճանաձև, արևելյան կողմից հարավային կողը շրջացնո հիմնապատվանդանը և եռանավ բազիլիկ եկեղեցու մնացորդները։

Զովունիի ս. Վարդան մատուռ-դամբարանը գտնվում էր համանուն գյուղում, խիստ ավերակ վիճակում, պատերի 13 շարք բարձրությամբ։

Ըստ պահպանված մասերի ուսումնասիրության տվյալների, մատուռ-դամբարանը նույնպես բաղկացած է եղել երկու մասից։ Ի տարբերություն Աղձի դամբարանի, այստեղ մատուռ-դամբարանը ոչ թե դամբարանի վրա է, այլ կողքին՝ հյուսիսային կողմից։

Իրենց տեղադրությամբ դրանք հարավ արևմտյան անկյունում գոյացնում են քառակուսի մի հարթակ, որտեղից մուտք  բացված դեպի մատուռ-աղոթարանը։ Ըստ հորիվածքի այն միանավ կառուցվածք է, երբեմնի թաղածածկ, որն իրականացվել է մեկ զույգ որմնամույթերի վրա հենվող թաղակիր կամարի վրա։

Որմնամույթերի խարիսխների և խոյակների հնամենի ձևերը, ինչպես նաև կառուցման տեխնիկան թույլ է տվել հուշարձանը թվագրել 5-րդ դարով, ենթադրելով, որ դամբաանում կարող էր թաղված լինել Ավարայրի ճակատամարտում Վարդան Մամիկոնյանի զինակիցներից մեկը՝ Տաճատ Գնթունին։ Հուշարձանի վերակազմության իր ահամոզեցուցիչ նախագծում Ս.Ս.Մնացականյանը դամբարանային մասը ներկայացրել է աշտարակաձև հորինվածքով։

Գարեգին Հովսեփյանը համեմատելով Օձունի տաճարի պատերին և մահարձանի կոթողի կողերին տեղ գտած պատկերաքանդակները, գտնում է, որ դրանք ճարտարապետական առանձնահատկություններով, նյութով, կառուցվածքով և քանդակներով անբաժան են միմյանցից, ժամանակակից են՝ 5-րդ դ. վերջ, 6-րդ դ. սկիզբ։ Նույն կռվաններտ նկատի ունենալով, Բաբկեն Առաքելյանը մահարձանը թվագրում է ավելի վաղ ժամանակով՝ 4-5-րդ դդ., մի այլ տեղ՝ 5-6-րդ դդ.։

Երկու հեղինակներն էլ անդրադարձել են պատկերաքանդակների արվեստին, մեկնաբանել դրանց պատկերագրական բովանդակությունը, համեմատել հարևան երկրների (Ասորիք, Սասանյան, Պարսկաստան) նույնատիպ հուշարձանների հետ։

Իր ընդհանուր հորինվածքով մահարձանը եռամաս է, բաղկացած պատվանդանից, մույթաշարի մասից ու վերնամասից (որի չնչին մնացորդներն են պահպանվել)։ Արևմտյան կողմից պատվանդանը աստիճանավոր է, ճակատով ձգված ասիճանները տանում են դեպու մույթաշարի հիմքը։ Արևելյան և մյուս կողմերից պատվանդանն ունի հարթ, սրբաշատ քարերով կառուցված ուղղաձիգ պատեր և ողջ պարագծով (բացի արևմտյան) պսակվում է բարակ գոտով։ Արևմտյան ճակատին, տարբեր տեղերում, քանդակված են հավասարաթև խաչեր՝ առնված կլոր շրջանակի մեջ։

Մույթերի միջև գտնվող բացվածքներում կանգնեցված են կտչվածք ունեցող, բաց դեղնականաչ երանգի միակտոր ավազաքարից կերտված քառակող կոթողներ, որոնք բոլոր կողմերը՝ վերից վար, պատված են բարձրարվեստ հարթաքանդակներով։

Քարակոթողի վրա հարթաքանդակները կատարված են որոշ օրինաչափությամբ։ Արևելյան և արևմտյան ճակատային կողերին, քառանկյունի շրջանակների մեջ, ամփոփված են միայն պատկերաքանդակներ, իսկ հարավային և հյուսիսային կողերին՝ զարդաքանդակներ։

Նույն կոթողի հիշարժան պատկերաքանդակներից է նաև ձողաբարձ խաչը ձեռքին խոզագլուխ մարդը, որն, ինչպես նշվեց, հանիսանում է Հայաստանի այլ վայրերում և կապված է Տրդատի խոզակերպ դառնալու ավանդության հետ։ Ձողաբարձ խաչը ձեռքին մարդու ևս 3 պատկերաքանդակ կա կոթողի նույն կողի վրա, երկու ֆիգուրի հետ։ Մարդկային զույգ և առանձին ֆիգուրներ ձողաբարձ խաչով և առանց դրանց, կարելի է տեսնել նշված մյուս կողի վրա։ Ըստ որում, ուշագրավ է, որ, ինչպես նկատել է Բաբկեն Առաքելյանը, նույնպիսի պատկերաքանդակներ կան Էջմիածնի ավետարանի փղոսկրյա կազմի վրա։ Հյուսիսակողմյան կոթողի արևմտահայաց կողի պատկերաքանդակներից մեկում ներկայացված է Տիրամայրը՝ գահին բազմած, մանուկ Քրիստոսը գոգին։ Դրան հար և նման է մի այլ քարակոթողին պատկանող Տիրամոր պատկերաքանդակը, որ հետ ագուցվել է Օձունի տաճարի ներսում, հյուիսային պատում գտնվող խորշի մեջ։ Տիրամոր պատկերաքանդակներ կան ագուցված նաև նույն տաճարի այլ պատերին։

Կոթողների հարավահայոց և հյուսիսահայոց կողերի վրա տեղ գտած զարդաքանդակները տարբեր են իրենց մոտիվներով։ Մեկին վերիցվար քանդակված են եռաթերթ շուշան ծաղիկներ, մյուսին՝ կիսաշրջանաձևերով հյուսվածք, երրորդին՝ խաղողի որթագալար, չորրորդին՝ միմյանց հետ հատվող օղակաշարք։ Երկու կոթողներն էլ պսակվում են խորանարդաձև, սյունագլուխների նմանությամբ մշակված ծավալներով, որոնք հարդարված են ճարտարապետական նուրբ՝ դեկորատիվ կամարների, ատամիկավոր և կամարիկավոր քիվերի, շրջանագծի մեջ ամփոփված թևավոր խաչի և այլ մոտիվներով։

Բոլորը միասին իրենց հորինվածքով ու արվեստով բնորոշ են իրենց դարաշրջաններին, հանդիպում են Հայաստանի վաղ միջնադարյան մոնումենտալ և մեմորիալ մյուս հուշարձաններում։

Աղուդիի մահարձանը (Սիսիանի շրջանի համանուն գյուղում) իր հորինվածքով թեև նույնատիպ է Օձունին, սակայն ունի որոշ տարբերություն։ Նմանությունը միայն արտահայտված է արևելք-արևմուտք դիրքորոշմամբ և հորիվածքի եռահարկությամբ՝ բաղկացած պատվանդանից, բուն մասից և վերնամասից։ Մնացած ձևերը ինքնուրույն են, առանձնահատուկ։

Սյան և կիսասյուների վրա են հենվում երկու մույթերն իրար կապող կամարները։ Դրանց վերևով անցնող քանդակազարդ գոտին շրջանցում է, ընդգրկելով նաև մույթերը և արտահայտելով մահարձանի բուն մասի ճարտարապետական ավարտը։

Այսպիսով Աղուդիի մահարձանը լուծված է զուտ ճարտարապետական միջոցներով, իր կազմում չունի քանդակազարդ կոթողներ և դրանով տարբերվում է Օձունի մահարձանից։

Աղուդիի մահարձանի կառուցման ժամանակը չի վկայված պատմիչների կողմից, կամ շինարարական արձանագրությամբ։ Սակայն հիմնվելով նրա ճարտարապետական ձևերի և զարդարվեստի մոտիվների, ինչպես նաև պեղումների միջոցով հայտնաբերված երկաթագիր արձանագրության և թևավոր խաչերի բեկորների վրա, մահարձանի կառուցման ժամանակը սահմանվում է վաղը միջնադարով, ոչ ուշ քան 7-րդ դարը։

Ոսպնյակներ, Օպտիկական ուժ

Լույսի անդրադարձման և բեկման երևույթները օգտագործվում են լուսային ճառագայթների տարածման ուղղությունը փոխելու նպատակով՝ տարբեր օպտիկական սարքերում, ինչպիսիք են մանրադիտակը, աստղադիտակը, խոշորացույցը, լուսանկարչական ապարատը և այլն: Այդ բոլոր սարքերում լուսափնջի կառավարումը իրականացվում է նրանց կառուցվածքի ամենակարևոր մասի՝ ոսպնյակի միջոցով:

Convex and concave Lenses - Physics - Eureka.in (1)_1.gif

Ոսպնյակ է կոչվում թափանցիկ, սովորաբար ապակե մարմինը, որը երկու կողմից սահմանափակված է գնդային մակերևույթներով:

 

Dnxva.jpg

Ըստ իրենց ձևի՝ ոսպնյակները լինում են ուռուցիկ և գոգավոր: Ուռուցիկ են այն ոսպնյակները, որոնց միջին մասն ավելի հաստ է, քան եզրերը: Լինում են երկուռուցիկ (ա), հարթուռուցիկ (բ), գոգավոր-ուռուցիկ (գ) ոսպնյակներ:

123456789.png

Գոգավոր են այն ոսպնյակները, որոնց միջին մասն ավերի բարակ է, քան եզրերը:

Նրանք նույնպես լինում են 3 տեսակի. երկգոգավոր (ա),հարթ-գոգավոր (բ), գոգավոր-ուռուցիկ (գ):

123456.png

Ըստ իրենց չափերի՝ ոսպնյակները լինում են բարակ և ոչ բարակ: Բարակ են այն ոսպնյակները, որոնց միջին մասը (հաստությունը) զգալիորեն փոքր է նրանց սահմանափակող գնդային մակերևույթների շառավիղներից՝ dR1,RԱյստեղ d-ն ոսպնյակի հաստությունն է, R1,R2-ը՝ գնդոլորտների շառավիղները:

Ոսպնյակի բնութագրերն են.

1. Գլխավոր օպտիկական առանցքը

Ոսպնյակը պարփակող գնդային մակերևույթների C1,C2 կենտրոնները միացնող ուղիղը կոչվում է գլխավոր օպտիկական առանցք: Այդ առանցքով ուղղված լուսային ճառագայթները ոսպնյակով անցնելիս չեն բեկվում և իրենց ուղղությունը չեն փոխում:

2. Օպտիկական կենտրոնը

Բարակ ոսպնյակի և գլխավոր օպտիկական առանցքի հատման Օ կետը կոչվում է ոսպնյակի օպտիկական կենտրոն: Ոսպնյակի օպտիկական կենտրոնով անցնող ճառագայթը իր ուղղությունը չի փոխում:

тл-6.jpg

3. Օպտիկական առանցքը

Ոսպնյակի Օ օպտիկական կենտրոնով անցնող ցանկացած ուղիղ կոչվում է ոսպնյակի օպտիկական առանցք: Ոսպնյակն ունի 1 գլխավոր և բազմաթիվ երկրորդային օպտիկական առանցքներ:
Եթե ուռուցիկ ոսպնյակի նյութի բեկման ցուցիչն ավելի մեծ է միջավայրի բեկման ցուցիչից, օրինակ եթե միջավայրն օդն է, իսկ ոսպնյակը ապակի, ապա ուռուցիկ ոսպնյակը հավաքող է: Ոսպնյակը հավաքող է, եթե նրա վրա ընկնող ճառագայթների փունջը ոսպնյակով անցնելուց հետո հավաքվում է մեկ կետում:

e53_1 - Copy.png
Նույն պայմանի դեպքում գոգավոր ոսպնյակը ցրող է:
Ոսպնյակը ցրող է, եթե նրա վրա ընկնող ճառագայթների փունջը ոսպնյակով անցնելուց հետո ցրվում է բոլոր ուղղություններով:
e53_1 - Copy - Copy.png
4. Գլխավոր կիզակետը
Ոսպնյակի կարևոր բնութագրերից է նրա կիզակետը:
Fկետը, որում, ոսպնյակում բեկվելուց հետո, հավաքվում են գլխավոր օպտիկական առանցքին զուգահեռ ճառագայթները, եթե ոսպնյակը հավաքող է, կամ ճառագայթների մտովի շարունակությունները, եթե ոսպնյակը ցրող է, կոչվում է ոսպնյակի գլխավոր կիզակետ:
Picture42.png
Ցանկացած ոսպնյակ ունի երկու գլխավոր կիզակետ. ամեն կողմից մեկական, ոսպնյակի գլխավոր օպտիկական առանցքի վրա:
5. Կիզակետային հեռավորություն
Ոսպնյակի օպտիկական կենտրոնից` Oմինչև գլխավոր կիզակետ` F ընկած հեռավորությունը կոչվում է ոսպնյակի կիզակետային հեռավորություն:

Կիզակետային հեռավորությունը նշանակվում է OF կամ F, և չափվում է մետրով:

1.png

6. Կիզակետային հարթություն

Ոսպնյակի գլխավոր կիզակետով անցնող, գլխավոր օպտիկական առանցքին ուղղահայաց հարթությունը կոչվում է կիզակետային հարթություն, իսկ ուղղահայաց ուղիղը՝ կիզակետային ուղիղ:

Եթե ոսպնյակը հավաքող է, ապա ճառագայթների կամայական զուգահեռ փունջ ոսպնյակով անցնելուց հետո հավաքվում է այդ ճառագայթներին զուգահեռ օպտիկական առանցքի և կիզակետային ուղղի հատման կետում:

Եթե ոսպնյակը ցրող է, ապա նրանում բեկվելուց հետո, ճառագայթներին զուգահեռ օպտիկական առանցքի և կիզակետային ուղղի հատման կետում կհավաքվեն այդ ճառագայթների շարունակությունները:

image_lab_rays_005.gif   image_lab_rays_006-iloveimg-cropped.gif
7. Օպտիկական ուժ
Կիզակետային հեռավորության հակադարձ մեծությունը կոչվում է ոսպնյակի օպտիկական ուժ և նշանակվում է Dտառով:

D=1F

Ինչքան փոքր է ոսպնյակի կիզակետային հեռավորությունը, այնքան ավելի մեծ է նրա օպտիկական ուժը, այսինքն ՝ այնքան ավելի ուժեղ է այն բեկում ճառագայթները:
Հավաքող ոսպնյակի օպտիկական ուժը դրական է՝ D0, իսկ ցրող ոսպնյակի օպտիկական ուժը բացասական է՝D0:

Օպտիկական ուժի չափման միավորը 1 դիօպտրիան է:

1դպտր=1մ1
1 դպտր-ն1մ կիզակետային հեռավորությամբ ոսպնյակի օպտիկական ուժն է:

Օպտիկական բազմաթիվ սարքեր կազմված են մի քանի ոսպնյակից:

Իրար հպված մի քանի ոսպնյակներով համակարգի օպտիկական ուժը հավասար է այդ համակարգի ոսպնյակների օպտիկական ուժերի գումարին:
D=D1+D2, որտեղ D-ն համակարգի օպտիկական ուժն է, իսկ D1-ը և D2-ը առանձին ոսպնյակների օպտիկական ուժերն են:

8. Խոշորացում

Ոսպնյակի միջոցով ստացվող առարկայի պատկերը կարող է առարկայից ավելի մեծ կամ փոքր չափեր ունենալ: Ոսպնյակի խոշորացումը ցույց է տալիս, թե առարկայի պատկերի գծային չափերը առարկայի  չափերի որ մասն են կազմում:

Արտակարգ դրություն

  • Որքանով եք տեղեկացված արտակարգ դրության իրավական ռեժիմին։

Արտակարգ դրության մասին տեղյակ եմ եղել մինչև այս դեպքերը, բայց, երբ իրավիճակը սկսվեց բարդանալ, և արդեն ամենուրեք խոսում էին արտակարգ դրության մասին ես սկսեցի ավելի լավ հասկանալ: Սահմանափակումներ, հիգենիայի վերաբերող խորհուրդներ, զննումներ…ամեն ինչ հասկանալի է:

  • Ինչպես եք պահպանում արտակարգ ռեժիմի դրույթները

Պահպանում եմ այնպես ինչպես կա: Տանից դուրս չեմ գալիս և իհարկե շատ ուշադիր եմ հիգենիայի նկատմամբ (չնայած ես սովորական օրերին էլ եմ այդպես անում): Նույնը կարող եմ ասել իմ հարազատների մասին: Ճիշտ է, շատերը աշխատում են, բայց տուն մտնելուն պես լվացվում են: Մեր տանը հիգիենիան ու մաքրությունը միշտ առաջին տեղում է եղել և, այսինքն ոչինչ չի փոխվել:

ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԴՐՈՒԹՅԱՆ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՌԵԺԻՄԻՆ ԱՌՆՉՎՈՂ ՈՐՈՇԱԿԻ ՊԱՐԶԱԲԱՆՈՒՄՆԵՐ ԵՎ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾՈՒԹՅՈՒՆ

Սալվադոր Դալի

Իր առաջին նկարը նա նկարել է տասը տարեկան հասակում։ 1921 թվականին ընդունվել է Սան Ֆեռնանդոյի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիա։ Նկարը, որ ներկայացրել էր ընդունվելու համար, չի ընդունվում փոքր լինելու պատճառով, բայց շատ բարձր է գնահատվում մասնագետների կողմից։Եվ նրանք Դալիին տալիս են երեք օր նոր նկար ներկայացնելու համար, բայց Սալվադորը ներկայացնում է նախորդից ավելի փոքր նկար։ Այդուհանդերձ, բացառության կարգով, բացառիկ վարպետության համար Սալվադորին ընդունում են ակադեմիա։

Դալիի տարօրինակ ապրելակերպը հնարավոր է կապված լիներ իր մանկության հետ: Մինչև Դալիի ծնունդը նրա մայրը մեկ այլ որդի էր ունեցել, ում նույնպես Սալվադոր Դալի էին կնքել: Ցավոք, առաջին Սալվադորը 22 ամսեկան հասակում ստամոքսի վարակի պատճառով մահանում է: Ինն ամիս անց ծնվում է Սալվադոր Դալին: Եվ քանի որ նա շատ նման էր առաջին` մահացած որդուն, ու ծնվել էր նրա մահվանից ուղիղ 9 ամիս հետո, ծնողները սկսում են կարծել, թե դա հենց իրենց մահացած որդին է, որը նորից է ծնվել: 5 տարեկանում ծնողները Սալվադորին տանում են իրենց մահացած որդու գերեզմանին ու ասում նրան, ոոր նա իրենց առաջին Սալվադորի վերածնունդն է: Սա հոգեբանական լուրջ ազդեցություն էր թողել Դալիի վրա: Հետագայում իր ստեղծագործություններում կարելի էր տեսնել մահացած երեխայի մասին ակնարկները:

Դալիի թատրոն-թանգարանը գտնվում է Իսպանիայի Ֆիգուերաս քաղաքում։ Սալվադոր Դալին իրագործում է իր վաղեմի երազանքը՝ զետեղելով արվեստի իր բացառիկ նմուշները իր իսկ ծննդավայրի Հին թատրոնի շենքում։ Դալիի նկարները բնորոշվում են իրենց մանր գծանկարով և իրատեսական մանրամասնություններով և անշուշտ անբասիր գույներով, որոնք ևս շեշտվում են թափանցիկ ջնարակումով։ Դալին նաև նկարահանել է սյուրռեալիստական ֆիլմեր, տպագրել նկարազարդված գրքեր, զբաղվել է նաև ոսկերչությամբ, պատրաստել թատրոնային բեմեր և հագուստներ։

Հեռավար՝ հայոց լեզվից

Առաջադրանք 1 — Լրահոս

Կորոնավիրուսային հիվանդությամբ հաստատված 122 դեպք է արձանագրվել մինչև այս պահը, քիչ առաջ հաստատեց առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանը, հայտնում է «Ազատությունը»։ Հիշեցնենք, որ 1 պացիենտ առողջացել է։

Բոլոր պացիենտների առողջական վիճակը բժիշկները գնահատում են բավարար։ Քիչ առաջ առողջապահության նախարարը հավաստիացրեց, որ որևէ մեկի կյանքին վտանգ չի սպառնում։ Ի դեպ՝ այսօր բացահայտված դեպքերից մեկը արձանագրվել է բուժքրոջ մոտ, ով իր մասնագիտական առաքելությունն է իրականացրել «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ Читать далее