Սասնա Ծռեր. հատվածներ

ՄԱՍՆ Բ         ՄԵԾ ՄՀԵՐԻ ԿՌԻՎԸ ՄԸՍՐԱ ՄԵԼԻՔԻ ԴԵՄ

7

Մհեր էլավ, գնաց Դեղձուն-Ծամի սենեկ,
Բարեկամնե՛ր կանչեց,
Կանչեց իշխան մարդե՜ր,
Կանչեց վարդապետնե՜ր, ասաց.
— Մըսրա թագավորի կընիկ ճամփեր է իմ էտև.
Ես տի գնամ, դո՞ւք ինչ կասեք։
Ձենով Հովան ասաց.— Ինչի՞ կ’էրթաս,
Մելքի կնիկ խորամանկ է,
Էն մեր դուշմանի կնիկն է,
Քեզի կը խաբե։ Մ’էրթա,
Քեզի տղա չկա -դու կաց քո տուն,
Աստված բալքի քեզ տըղա մի տա։
Ամա ինչ իշխաններ, վարդապետներ էին, ասին.
— Մհեր, որ դու կ’էրթա՜ս,
Մենք չե՛նք ասի՝ մ’էրթա։

Մենք չե՞նք ուզի, թո՛ղ զՄըսըր,
Ուրիշ թագավորաց տեղ է՛լ հալա կ’ուզենք զավթես։
Իսմիլ խաթուն որ կը կանչե՝ ինչի՛ չ’էրթաս։
Էտա հազըր տեղ է՝ շուտ գընա… Մըսըր տիրապետի։


ՄԱՍՆ Բ         ՄԵԾ ՄՀԵՐԻ ԿՌԻՎԸ ՄԸՍՐԱ ՄԵԼԻՔԻ ԴԵՄ

10

Յոթ տարի Իսմիլ խաթուն զՄհեր պահեց գինով։
Մհեր մեկ օր դըրսուց տուն կըմտներ՝
Էկավ, կայնավ դուռ։
Տնեն ձեն մի էկավ.
Մըսրա խաթուն տըղան կը խաղցըներ,
Կը ծիծաղեր, կ’ասեր.
«Քո մեր քեզի մեռնի, Մելիք,
Մըսրա օջախ կանգնացուցես,
«Հայու օջախ փչացուցես»։
Մհեր, որ էդ խոսքեր լսեց,
Ուշքի էկավ, ասաց.
— Օհո՜, էկա էստեղ՝ հայու ճրագը հանգցուցի,
Մըսրա ճրա՜գ վառի։
Մհեր մըտավ սենեկ, հարցուց.
— Իսմի՛լ, էդ ի՞նչ խրատ կը տաս էդոր։
Էդիկ ձըվից դեռ դուրս չ’էկած՝
Հիմիկվընե դու չարությո՞ւն կը սորվեցուս։
Էն մեծանա՝ Սասնա ճրա՛գը հանգուցի։
Իսմիլ ասաց.– Հալբաթ, կ’ծիծաղեմ,
Կ’ ուրւսխանամ տղուս վերան։
Էն որ էլնի՝ ամբողջ աշխարքը տի զավթի։
Մհեր ասաց.
— Տըղա մունես, ասենք, Սասուն տի փչացնի՞:
Դու իմ ազգ կորցուցես՝ զՄըսը՞ր կը կայնեցուցես.

Թոբա թե՝ էլ քեզ մոտ կը գամ.
Թոբա թե՝ էլ Մըսըր մնամ։
Ես տի դառնամ էրթամ Սասուն։
Մելքի կընիկ ասաց.— Մհե՛ր,
Ես կ’ուզեի, որ ինձի տըղա մի ըլներ.
Ես կ’ուզեի, որ ժառանգ մի ըլներ Մըսրա.
Ես կ’ուզեի, որ չըհանգչեր Մըսրա ճրագ։
Ես յոթ տարի զքեզ գինով կը տիրեի.
Հիմի կ’էրթաս՝ դու գինաս, չե՛ս էրթա՝ դո՛ւ գինաս։
Էս ասելո՛ւ պես՝ Մհերին գինովություն էթող։
Որ Մհերին գինովություն էթող՝ Մհեր մտածեց.
«Հայ-հո՜յ, էս մե՛կ օր չեմ ես էսատեղ,
«Ես ինչպե՞ս տի Արմաղանին ու Հովանին պատասխան տաս՛։
«Տեսա՞ր, իմ կընկա խո՛սք էլավ։
«Իմ կընիկ ասաց մ’էրթա։
«Ես էնոր խոսք չը լսեցի»։
Էդտեղ Մհեր բախտակոծվավ, ասաց.
«Թող իմ աչքեր քոռանար,
«Որ ես էկա, էս յոթ տարի
«Խալխի արտ ջրի՝ կանաչ պահեցի,
«Իմ արտ չորցավ։ Վայ, էս ի՞նչ արի։
«Հայու ճրագ հանգուցի, Մըսրա ճրագ վառի»։
Էլավ սուս-փուս, ու դուրս էլավ Մըսրա,
Քոռ ու փոշման դարձավ իր տուն—Սասուն։


ՄԱՍՆ Ա                 ԴԱՎԹԻ ԿՌԻՎԸ ՄՍՐԱ ՄԵԼԻՔԻ ԴԵՄ
ՄԱՆՈՒԿ ԴԱՎԻԹԸ ՄԸՍՐՈԻՄ

18

Էլավ Մելիք, կանչեց էրկու փահլևանննր,
Բաթմանա Բուղեն ու Չարբահար Քամին,
Ասաց էդ փահլևաններուն.
— Դավթին տարեք յոթ սարով դեն՝
Տարեք, վեր Բաթմանա կամուրջ — սպանե՛ք։
Դավթի վերան հելակ մի կար։
Մելիք էդ փահլևաններուն ասաց.
— Դավիթ սպանե՛ք, էնոր հելակ
Մեջ արունին թաթխեք, ինձի համար բերեք։
Կուժ մ’ էլ էնոր արնեն բերեք՝
Խըմեմ՝ իմ սիրտ հովնա։
Փահլևաններ գնացին պատրաստություն տեսան։
Իսմիլ խաթուն գիտեր, թե Դավթին Սասուն տի տանեե,
Դավթի համար տաս ավուր հաց պաշար դըրավ.
Տաս ջուխտ պուճիկ, տաս ջուխտ տըրեխ տըվավ.
Դավիթ Իսմիլի ձեռ պագեց,
Կաց բարով արավ, գնացին…
Թող էնոնք իրենց ճամփան էրթան,
Մենք խաբար տանք Քեռի Թորոսից։

Լրաքաղ

Չորեքշաբթի կայացած արտահերթ նիստում Հայաստանի Ազգային ժողովը երկրորդ և վերջին ընթերցմամբ ընդունեց աշխատանքային օրենսգրքում և հարակից օրենքներում փոփոխությունների փաթեթ: Քանի որ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախարար Արման Ուդումյանը, ներկայացնելով օրինագիծը, ըստ նախաձեռնության, եթե աշխատողները տեղափոխվում են հեռավոր աշխատանքի, գործատուն չի կարող այն կազմակերպել որպես պարզ և պետք է ամբողջությամբ պահպանի իրենց աշխատավարձերը:

«Սա չի ենթադրում աշխատանքային պայմանագրերի փոփոխություն՝ արտակարգ դրության հետ կապված սահմանափակումների պատճառով, բայց սահմանված է վարձատրության մեխանիզմ», — ասաց նա:

Ըստ նրա, եթե ֆորսմաժորների պատճառով հեռավար աշխատանքը անհնար է, գործատուն կարող է աշխատանքից ազատված աշխատակիցներին աշխատավարձ չվճարել: Միևնույն ժամանակ, բարեխիղճ գործատուներին խրախուսելու նպատակով, նախաձեռնությունը ենթադրում է, որ ցանկության դեպքում նրանք կարող են հարկադիր ֆորս-մաժորի պատճառով աշխատանքից ազատված աշխատողներին վճարել ավելին, քան աշխատավարձի 2/3-ի կանոնադրական չափը:

Փոխնախարարը հայտնեց նաև, որ առաջարկվող փոփոխությունները սահմանափակում են գործատուին ազատելու կամ տուգանելու աշխատակցին, որը, ֆորսմաժոր ստանալու պահին, տանը մնում է 12 տարեկանից ցածր երեխայի խնամքի համար, եթե այն հնարավոր չէ ուղարկել ուսումնական հաստատություն (մինչև երկու ժամ աշխատավարձ):

Ինչպես չորեքշաբթի օրը նշել է Ուդումյանը, այս դեպքում արտակարգ իրավիճակների հետաձգումը համարվում է ուժգին և չի կարող լինել բացասական հետևանքների, տուգանքների կամ պայմանագրի դադարեցման պատճառ: Նա նաև նշեց, որ պատգամավորների ներկայացրած առաջարկությունների հիման վրա օրենքը կարգավորում է նաև գործատուի կողմից աշխատողներից մեկից մեկ այլ գործ տեղափոխելու խնդիրները, արտաժամյա և արձակուրդի հարցերը:

«Օրինակ, եթե ֆորսմաժորների պահին աշխատողները ունեցել են չօգտագործված արձակուրդ, ապա գործատուն, աշխատողի խնդրանքով, պետք է տրամադրի դա», — ասաց նա:

Ինչ վերաբերում է արտաժամյա աշխատանքին, ապա այժմ երկու օրվա ընթացքում դրա ծավալը կարելի է բերել ընթացիկ չորսի փոխարեն մինչև ութ ժամ: Փոխնախարարը նաև նշեց, որ փոփոխությունների համաձայն ՝ Առողջապահության և աշխատանքի տեսչությունը, որը, ըստ էության, պետք է սկսի գործել 2020 թվականի հուլիսի 1-ից, կարող է սկսել իրականացնել վերահսկողական գործառույթներ ՝ աշխատանքային պայմանագրերի իրականացման համար ՝ սկսած 2020 թվականի մարտի 16-ից:

«Իրականում մենք տեսչական մարմնին հնարավորություն ենք տալիս հետադարձ ուժով ստուգել աշխատանքային պայմանագրերի իրականացումը` հիմնվելով աշխատողների դիմումներից », — ասաց Ուդումյանը: Մարտի 16-ից ապրիլի 14-ը Հայաստանում հայտարարվեց արտակարգ դրություն `կորոնավիրուսի տարածումը զսպելու համար: Միևնույն ժամանակ, ազատ տեղաշարժի և մարտի 24-ին ներդրված տնտեսական գործունեության որոշակի տեսակների սահմանափակումները գործում էին մինչև ապրիլի 12-ը ներառյալ:

Ապրիլի 13-ին կառավարությունը երկարաձգեց արտակարգ դրությունը ևս մեկ ամսով`մինչև ներառյալ 2020 թվականի մայիսի 14-ի ժամը 17-ը ներառյալ: 1932 թվականի ապրիլի 29-ի դրությամբ հաստատված է Հայաստանում կորոնավիրուսի դեպքեր: 900 հիվանդ բուժվեց, 30 մարդ մահացավ:


Թարգմանել եմ այստեղից.

Բույսերի և կենդանիների սելեկցիա, դերը մարդու կյանքում և բնության մեջ

Սելեկցիան մշակում է բույսերի և կենդանիների ժառանգական հատկանիշների վրա ներգործելու եղանակներ՝ մարդու համար այն անհրաժեշտ ուղղությամբ փոփոխելու նպատակով:

Սելեկցիան բուսական և կենդանական աշխարհի էվոլյուցիայի ձևերից է և ենթարկվում է նույն օրենքներին, ինչ տեսակների էվոլյուցիան բնության մեջ, բայց բնական ընտրությունը, մասնակիորեն, այստեղ փոխարինվել է արհեստականով։ Սելեկցիան մեծ դեր ունի բնակչությանը պարենամթերքով ապահովելու գործում։

Հասարակ սելեկցիայի և ընտելացման միջոցով մարդկությունն արդեն նեոլիթի ժամանակաշրջանում ուներ գրեթե բոլոր ժամանակակից պարենային բույսերի մշակովի ձևերը և ընտանի կենդանիները։

Սելեկցիան ծագել է բույսերի մշակության և կենդանիների ընտելացման հետ միաժամանակ։ Մարդը մշակելով բույս և բազմացնելով կենդանիներ, սկսել է ընտրել և բազմացնել առավել մթերատուներին, որը նպաստել է դրանց ակամա բարելավմանը։ /Այդպես հազարամյակներ առաջ ստեղծվել է հասարակ սելեկցիա։ Հին սելեկցիոներներն ստեղծել են պտղատու բույսերի, խաղողի շատ սորտերև կենդանիների ցեղեր։ Նրանց հայտնի էր ժամանակակից սելեկցիայի մի շարք մեթոդներ և գործադրաձևեր (օրինակ, արհեստական փոշոտում)։

Սելեկցիայում կիրառվող հիմնական մեթոդներն են. ընտրությունը, խաչասերումը, մուտագենեզը, ինցուխտը, պոլիպլոիդան և այլն։ Հաճախ այս մեթոդները համատեղ են կիրառվում։ Բույսերի սելեկցիան տարվում է բերքատվության բարձրացման, որակի լավացման, հիվանդությունների և վնասատուների նկատմամբ կայուն, ցրտադիմացկուն, երաշտադիմացկուն սորտերի, իսկ անասնաբուծության մեջ՝ մթերատվության և արտադրանքի որակի, պտղաբերության, մորթու գույնի, տեղական պայմաններին հարմարած ցեղերի ստեղծման ուղղությամբ։

Ակնառու են սելեկցիայի արդյունքներն անասնաբուծության մեջ։ Բուծվել են արժեքավոր բարձր մթերատու տավարի կոստրոմյան, ղազախական սպիտակագլուխ, ոչխարների՝ ասիական, Կրասնոյարսկի, ղազախական արխարամերինոս և այլ ցեղեր։ Թռչնաբուծությունում ստացվել են գծեր, որոնք օգտագործվում են մսատու և ձվատու վաղահաս հիբրիդների ստեղծման համար։

Իսպաներենի նախագծերի ամփոփում

Կենսագրական ֆիլմերի շաբաթ

Կենսագրական ֆիլմի շաբաթ նախագիծը երևի թե հետաքրքիր լիներ ավելի շատ մեծերի համար: Ըստ իս դա այդքան էլ չի հաջողվում, երբ շատ բառեր չգիտես: Դրա համար ինձ համար այս նախագիծը ոչ լիարժեք հաջողված էր:

Juegos españoles en mi familia

Այս նախագիծը իմ արած երկրորդ բարդ նախագիծն էր: Ես փորձեցի մեկ օրում տեղավորվել, դրա համար շատ արագ ստեղծեցի այդ խաղը, հետո նկարեցի մեր խաղի ընթացքը ու մոնտաժեցի: Ինչ խոսք, հետաքրքիր ու շատ զվարճալի անցավ: Սկզբում ես չգիտեի ինչ նախագիծ անեի, որովհետև արդեն երկու ամիս է տանը չեմ այս կարանտինի պատճառով, իսկ մեծերի հետ նախագծերը ավելի բարդ է անել: Բայց ես ի վերջո կարողացա մտածել օգտակար ու զվարճալի խաղ:

ESPAÑA (proyecto)

Ամենադժվար ու ժամանակատար նախագիծը սա էր: Ես ուզում էի լինել տարբերվող ու անել ինչ-որ յուրահատուկ բան և այդ միտքն իրականացնելու համար բավականին ժամանակ պահանջվեց: Ի վերջո ես կարողացա հասնել իմ ուզած արդյունքին: Ինձ դուր են գալիս նման նախագծերը, որտեղ պետք է օգտագործել կրեատիվ մտքեր, բայց ինձ դուր չի գալիս, որ դրանք երկար են տևում:

Վիոլետտա Պարրա կոմպոզիտորը և երաժիշտությունը

Այս նախագծի շնորհիվ բոլորս նոր շատ մարդկանց մասին իմացանք: Թարգմանությունների շնորհիվ մենք ոչ միայն լավացնում ենք մեր բառապաշարը և այլն, այլ նաև հնարավորություն ենք տալիս ունենալ նոր տեղեկության աղբյուր այն մարդկանց, ովքեր չեն տիրապետում տվյալ լեզվին: Այս պատճառներից ելնելով ես կարծում եմ, որ թարգմանությունը ամենաօգտակար նախագծերից է:

Ուրուգվայի հյուպատոս, չուռռոս և Միրզոյանի գրադարան

Անսպասելի պահերով լի նախագիծ: Ուրուգվայի հյուպատոսը անմիջական ու հաճելի մարդ էր: Նա փորձում էր մեզ հետ հնարավորինս կերպով շփվել, որպեսզի մենք մեզ անհարմար չզգայինք: Չուռռոսը մասին խոսքեր չունեմ, շատ զվարճալի էր: Մենք լավ քայլեցինք, խոսեցինք ու միասին ժամանակ անցկացրին, ինչը չէր կարող չուրախացնել: Եվ իհարկե ամենատպավորված հատվածը այդ օրվա՝ Միրզոյանի գրադարանը: Այդ այցը ես հաստատ չեմ մոռանա: Այնտեղ շատ հանգիստ ու ոգեշնչող մթնոլորտ էր տիրում: Այս նախագծի ընթացքում շատ բաներ բացահայտեցի, դրա համար կասեմ, որ շատ-շատ տպավորիչ էր ամեն ինչ:

ՀՀ օգտակար հանածոները

Երկրաբանական պայմանների ու ռելիեֆի ձևերի բազմազանությամբ է բացատրվում ՀՀ-ում հայտնաբերված օգտակար հանածոների բազմազանությունը։ Շատ են հատկապես մետաղային և ոչ մետաղային հանքատեսակները։ Առայժմ հայտնաբերված չեն միայն հանքային վառելիքի՝ նավթի և այրվող գազի արդյունաբերական նշանակության պաշարներ:

Մետաղային հանքային հարստություններից հատկապես շատ են գունավոր մետաղների՝ պղնձի, մոլիբդենի, կապարի, ցինկի և ալյումինի հումքի պաշարները։ Պղինձը տարածված է պղնձահրաքարային հանքավայրերում, որտեղ այն հանդես է գալիս ծծմբի հետ միացությունների ձևով։ Այդպիսի խոշոր հանքավայրեր են Ալավերդին և Կապանը (տես քարտեզը)։

Հայաստանում պղինձը հանդիպում է նաև մոլիբդենի հետ՝ պղնձամոլիբդենային հանքավայրերում։ Հայտնի են ՔաջարանիԱգարակի և վերջերս շահագործման հանձնված Թեղուտի հանքավայրերը։ ՀՀ-ում է մոլիբդենի համաշխարհային պաշարների մոտ 7 %-ը: Այն օգտագործում են լեգիրացված  (ամրություն, կռելիություն, կոռոզիադիմացկունություն այլ հատկանիշներ ունեցող) պողպատներ ձուլելու համար, ինչպես նաև էլեկտրավակուումային սարքերի արտադրության մեջ, միջուկային ռեակտորների, հրթիռների և այլ թռչող սարքերի բարձր ջերմաստիճաններում աշխատող մասեր պատրաստելու համար։

Քաջարանի ևԿապանի հանքաքարը, բացի գլխավոր մետաղներից, պարունակում է նաև թանկարժեք (ոսկի, արծաթ) և հազվագյուտ (ռենիում, կադմիում, սելեն և այլն) բարձրարժեք մետաղներ։ Հազվագյուտ և համաշխարհային շուկայում բարձրարժեք նշանակություն ունեցող ուղեկից այդ մետաղներն անհրաժեշտ տեխնոլոգիաների բացակայության պատճառով Հայաստանում առայժմ չեն կորզվում։ Դրանք հանքարդյունաբերական մյուս թափոնների հետ տեղափոխվում և կուտակվում են պոչամբարներում։

Բազմամետաղային (կապար, ցինկ, թանկարժեք և հազվագյուտ մետաղներ) հանքավայրերից նշանավոր են Ախթալայինը և Շահումյանինը (Կապան)։ Աշխարհում ալյումին ստանում են մի քանի տեսակի հումքից։ Հայաստանում տարածված է նեֆելինային սիենիտ կոչվող հանքային հումքատեսակը։ Դա համալիրային հանքատեսակ է, որից կարելի է ստանալ նաև բարձրորակ ցեմենտ և քիմիական տարբեր նյութեր։ Այդ հումքի հարուստ հանքավայրեր հայտնաբերված են Փամբակի (Թեժ լեռան հանքավայր) և Մեղրու (Շվանիձոր) լեռներում։

Ազնիվ մետաղներից ՀՀ-ում կարևոր նշանակություն ունեն ոսկու պաշարները։ Ոսկին այսպես կոչված «արմատային» հանքերում հանդես է գալիս գունավոր տարբեր մետաղների հետ, առանձին բնակտորներով, ինչպես նաև որոշ գետերի ավազաբերուկների մեջ «ցրոնային» տեսքով։ ՀՀ տարածքում հիմնական արմատական հանքավայրերն են Սոթքինը և Մեղրաձորինը։

Մեր երկրի ընդերքում հայտնաբերված սև մետաղներից ամենատարածվածը երկաթն է։ Համեմատաբար խոշոր են Սվարանցի, Հրազդանի և Աբովյանի (Կապուտանի) հանքավայրերը։

Ոչ մետաղական օգտակար հանածոներից հանրապետության ընդերքը հարուստ է շինանյութերի՝ բազալտի, տուֆի, կրաքարի, մարմարի, պեմզայի, պեռլիտի ու զանազան կավերի պաշարներով։

Տուֆը հրային ապար է, որը լայն կիրառություն ունի շինարարության մեջ։ Տուֆակերտ են պատմական հուշարձանների մեծ մասը, բազմաթիվ բնակելի շինություններ։ Տուֆի խոշորագույն հանքավայրերը գտնվում են Արագածի լանջերին, Շիրակում, Մերձերևանյան շրջանում։

Թեմա 12. Պետական կառավարման համակարգը.

Թագավորը և արքունի գործակալությունները / էջ 8-10/.

Թեմա 13. Պայքար թագավորական իշխանության պահպանման համար.

Արշակ 2-րդի քաղաքականությունը

Պապ թագավոր /բանավոր, դասագիրք, էջ 18-25/

Ներկայացրե՛ք գործակալությունները և նրանց գործառույթները/գրավոր/

Պատերազմի հետևանքով երկրի բնակչությունը խիստ կրճատվել էր, իսկ ծնելիությունը նվազել: Վիճակը շտկելու համար թագավորի հրամանով փակվեցին դեռևս Ներսես Մեծի օրոք բացված կուսանոցներն ու մենաստանները: Կույսերին ամուսնանալու իրավունք տրվեց: Պետական եկամուտները մեծացնելու նպատակով Պապը լուծարեց բարեգործական շատ հաստատություններ, որոնք պահվում էին պետության և եկեղեցու միջոցներով:

Ներկայացրե՛ք Աշտիշատի եկեղեցական ժողովը և նրա ընդունած կանոններն ու որոշումները

354 թ. Ներսես Ա–ն Աշտիշատում հրավիրում է Հայ եկեղեցու առաջին ժողովը։ Այնտեղ ընդունված հոգևոր և աշխարհիկ կյանքին առնչվող կանոնների համաձայն` կառուցվում են վանքեր, դպրոցներ, աղքատանոցներ: Ընդունվում է մի կանոն, որով հայոց թագավորին ու մեծամեծներին կոչ էր արվում լինելու գթասիրտ իրենց:

Ներկայացրե՛ք Պապի բարեփոխումները և ձեր դիրքորոշումը նրա վերաբերյալ/գրավոր/.

Պապ թագավորի օրոք բանակի թիվը հասցնում է մոտ 100 հազարի: Պապը նաև փակել տվեց երկրի կուսանոցները, այրիանոցները և ստիպեց բոլոր աղջիկներին և կանանց ամուսնանալ երկրի բնակչությանը զարկ տալու համար: Ստիպեց հոգևորականությանը աշխատել, մի մասին էլ՝ անցնել պարտադիր ծառայության: Նախկին վանքապատկան հողերն արքան Պապ թագավորը նվիրեց բանակում ծառայող ազնվականությանը: Նա նաև վերացրեց բնակչության` եկեղեցուն տրվող տասնորդն ու պսակի հարկը, փակեց Ներսես կաթողիկոսի հիմնած միաբանություններն ու աղքատանոցները, որոնք բեռ էին պետական գանձարանի համար և ապաստան էին ծառայում բազմաթիվ ծույլերի համար: Պապը նաև ստիպում է բոլոր նախարարներին մշտական զորք տրամադրել արքունի զորքի համար:

Դիտեք Պապ թագավոր

Дистанционное онлайн 27.04-30.04

1.Читаем….

Антон Павлович Чехов  известен как мастер короткого рассказа.

Писатель не мог пройти мимо беспорядков и неправоты жизни, но все написанное получало в его произведениях трагикомическое звучание, таковы особенности чеховского таланта.

Итак, смешение комического и трагического. Именно эту особенность чеховского юмора мы рассмотрим на примере рассказа «Злоумышленник».

Прочитайте рассказ А. Чехова Злоумышленник”

Слово «злоумышленник» образовано путем слияния основ слов зло и умысел. О каком же злом умысле идет речь в рассказе?

О том что он взял гайки, чтобы поезд съехал с рельсов (но это не так).

Какое наказание ждет злоумышленника?

К заключению в тюрьме и каторжным работам.

О чем заставляет задуматься рассказ?

На самом деле истинные злоумышленники это именно господа, которым деревенские мужики продают эти снасти, и они прекрасно знают, откуда на неводах гайки. Они хоть и понимают к чему может привести такое «рукоделие» мужиков, все же не говорят об этом и продолжают покупать их, итем самым заставляя деревенских мужчин продолжать это дело.

В чем состоит особенность юмора А.П. Чехова?

Юмор Чехова в том, что он смеется над глупостью мужика, который никак не может понять, в чём его обвиняют, и всё стремится рассказать о том, что ему понятно: о ловле шилипшёра.

2. Размышляем, беседуем…

( задание смотри внизу)

  1. Прочитайте текст:

 «Роботы и люди»

Современные роботы умеют делать всё больше и больше. Учёные обещают, что в скором будущем роботы заменят человека в самых разных сферах. Что роботы уже делают лучше, чем люди? Как будут жить вместе роботы и люди через несколько десятков лет?

Никто не знает, как будут жить вместе люди и компьютеры, какой будет политический строй, какая экономическая система. Поэтому так важно понять самые главные риски и постараться максимально их снизить.

Искусственный интеллект

«Роботы могут начать войну, выпуская фейковые новости и пресс-релизы, подделывая учётные записи электронной почты и манипулируя информацией. Перо сильнее меча!» Похоже на паранойю, но автор цитаты — Илон Маск, самый главный в мире по превращению фантастики в реальность.

Сегодня технологии составляют наше расписание. Завтра мы попросим их выбрать подарок по нашему вкусу или найти более надёжный и более прибыльный банк. Послезавтра — сделать за нас нашу работу и решить, кого выбрать в партнёры. Мы с удовольствием делегируем машинам почти все наши функции, потому что они с ними справятся лучше.

Конечно же, алгоритмы будут нами манипулировать для общей пользы. Уже сейчас навигационные программы часто показывают не кратчайший маршрут, а предлагают вам дорогу так, чтобы минимизировать пробки. Что будет дальше? Останемся ли мы высшей формой жизни?

Массовая безработица

Учёные говорят, что в ближайшие годы в США технологии могут заменить 47% рабочих мест. Это только прогнозы, и проблемы могут начаться не в 2024, а в 2034 году, но уже сейчас очевидно, что если вы технический писатель, водитель такси или бухгалтер, то в ближайшие годы алгоритмы смогут делать вашу работу лучше и, конечно же, дешевле.

Вопросы к беседе во время видеоурока (устно):

  1. О каких проблемах будущего говорит автор?
  2. Вы согласны с Илоном Маском в том, что роботы могут быть так опасны? Зачем люди так рискуют?
  3. Как технологии манипулируют людьми?
  4. Как вы думаете, какие профессии искусственный интеллект заменит раньше других?

1.Заполните пропуски словами:

неравенство, вредно, рабство, человечество, когда бы то ни было, почти, 

расписание, надёжный, прибыльный, полезно, очевидно, 

похоже, превратить, снижать, постараться, 

составлять, спросить, попросить

1) Мы попросили официанта принести нам счёт.

2) – Откуда ты узнала, что нам хочет сказать босс?

– По-моему, это было очевидно!

3) Сергей – хороший специалист, надёжный друг и просто интересный человек.

4) Финансовый директор очень занят, он составил бюджет на следующий год.

5) На старой работе Лена много работала, а зарабатывала мало. «Это было почти как рабство!» – вспоминает она.

6) Каждую чёрную пятницу мы снижаем цены на всё!

7) Социально-экономическое неравенство в современном обществе растёт, разница меду богатыми и бедными становится всё больше и больше.

8) Даже учёные не знают, с какими проблемами столкнётся человечество в ближайшие 100 лет.

9) Какой бизнес сейчас самый прибыльный? Я хочу инвестировать в него.

10) Мне кажется, это лучший писатель из всех, кто когда бы то ни было писал фантастику.

11) Антон дольше всех работает в нашей компании: почти 20 лет.

12) В университете у нас было неудобное расписание: занятия каждый день начинались и заканчивались в разное время.

13) Курить вредно для здоровья, а заниматься спортом – полезно.

14) «Когда вы планируете брать отпуск?» – спросил руководитель.

15) Я очень хочу вам помочь, поэтому постараюсь сделать всё, что от меня зависит.

16) – Что вы видите на этом рисунке?

– Хм. Это похоже на дерево.

17) Евгений талантливый инвестор, он знает, как один рубль превратить в миллион долларов.

Письменная работа в блогах:

Напишите небольшое размышление, а что вы думаете об искуственном интеллекте.

Искусственный интеллект в каком-то смысле наше будущее. Как бы то сложно не было сказать это, но ИИ может в будущем заменить человечество и это еще не самое плохое. Тот факт, что будучи с интеллектом (хоть и искусственном) можно быть сам себе хозяином и будучи с более многими возможностями, чем у человека, можно будет просто взять вверх над человечеством. Честно говоря я не понимаю почему люди продолжают создавать почти человекоподобных сущесв (роботов, ИИ), если при этом они боятся что это существа могут захватить мир и построить под себя. Об этом размышляя я подумала «почему собственно люди всегда стремятся к большему?». Человечество всегда желает знать обо всем и осущесвить невозможное. Но из за этого может страдать будущее. В любом случае надеюсь люди опомнятся и поймут когда нужно будет остановиться.

Ատոմի կառուցվածքը

1. Ինչիպի՞ն են ատոմների և միջուկների բնութագրական չափերը։

Ատոմի բնութագրական չափը 10-10 մ է, իսկ միջուկինը՝ 10-15մ: Ատոմի միջուկի շառավիղը մոտ 100000 անգամ փոքր է ատոմի շառավղից: Ատոմի զանգվածը նաև գործնականում հավասար է միջուկի զանգվածին:

2. Ի՞նչ կառուցվածք ունի միջուկը։

Ատոմի միջուկը կազմված է պրոտոններից և նեյտրոններից:

3. Նշեք պրոտոնի և նեյտրոնի բնութագրերը։

1932թ․-ին անգլիացի գիտնական Ջեմս Չեդվիկը փորձով հայտնաբերեց մի նոր մասնիկ, որի զանգվածը մոտավորապես հավասար էր պրոտոնի զանգվածին և չուներ էլեկտրական լիցք։ Այդ մասնիկն անվանեցին նեյտրոն։ Նեյտրոնը հայտնաբերելուց հետո, Վիկտոր Համբարձումյանը և այլ ֆիզիկոսներ առաջարկեցին միջուկների կառուցվածքի պրոտոն-նեյտրոն մոդելը։

4. Որքա՞ն է միջուկում պրոտոնների թիվը։

Պրոտոնների թիվը միջուկում համընկնում է Մենդելեևի քիմիական տարրերի աղյուսակում տվյալ տարրի Z կարգաթվին: Նեյտրոնների թիվը միջուկում նշանակում են N տառով։ 

5. Ո՞ր մեծությունն են անվանում միջուկի զանգվածային թիվ։

Միջուկի պրոտոնների Z թվի և նեյտրոնների N թվի գումարն անվանում են միջուկի զանգվածային թիվ և նշանակում A տառով:

A=Z+N

6. Որքա՞ն է միջուկում նեյտրոնների թիվը։

Միջուկում նեյտրոնների թիվը հավասար է միջուկի զանգվածային թվի և պրոտոնների թվի տարբերությանը:

7. Ի՞նչ է 1 զ․ա․մ․-ը։

Պրոտոնների և նեյտրոնների զանգվածներն արտահայտվում են զանգվածի ատոմային միավորով(զ․ա․մ)։

8. Օգտվելով Մենդելեևի քիմիական տարրերի աղյուսակից՝ որոշեք ոսկու ատոմի զանգվածը՝ կիլոգրամով։

196,97×1,66057×10-27=327,0824729×10-27

9. Ի՞նչ է իզոտոպը։ Ջրածնի ի՞նչ իզոտոպներ գիտեք։

Այն քիմիական տարրերը, որոնք ունեն նույն կարգաթիվը, այսինքն նույն թվով պրոտոններ, սակայն տարբեր ատոմային զանգվածներ, կոչվում են իզոտոպներ: Ջրածնի իզոտոպներն են դեյտերիումը և տրիտիումը:

10. Ինչո՞ւ պրոտոնների միջև գործող վանողության ուժերը չեն կարող քանդել միջուկը։

Պրոտոնների միջև գործող վանողության ուժերը չեն կարող քանդել միջուկը, որովհետև պրոտոնի և նեյտրոնի միջև եղած ձգուղության ուժն ավելի հզոր է։ Դրա շնորհիվ էլ միջուկը կայուն է։

11. Ինչպե՞ս են հարաբերակցում նույն հեռավորությամբ երկու պրոտոնների միջև գործող կուլոնյան և միջուկային ուժերը։

Փոքր հեռավորության պրոտոնների միջև գործում են հսկայանական էլեկտրական (կուլոնյան) վանողության ուժեր։ Միջուկային ուժերը գերազանցում են վանողության ուժերին և գործում են ավելի փոքր հեռավորությամբ նուկլոնների միջև։

12. Ինչպե՞ս են հարաբերակցում երկու պրոտոնի և երկու նեյտրոնի միջուկային փոխազդեցության ուժերը։ Իսկ նեյտրոնի և պրոտոնի միջև գործող ուժերը։

Երկու նեյտրոնի ու երկու պրոտոնի և պրոտոնի ու նեյտրոնի միջև գործում են նույն ձգողության ուժերը։

Distance Homework

1.Projects to to: 

BIG BAL 

The Fairy Queen had two twin daughters. The girls looked like two drops of water, but had different hair colors. Millie, golden-haired, was calm and balanced, and Gwendolyn, red-haired, extremely mischievous. For the fourteen-year-old daughters, the fairy queen decided to have a big ball in their honor. “After the ball, you can choose your magic power,” she said. “It’s just fantastic, but why wait so long?” Gwendolyn asked. Mother explained that the right choice can only be made when you are ready for it. The Great Magic Book says that this happens exactly on the day when the fairies turn fourteen. So the long-awaited holiday has come. The queen chose a cozy clearing for the ball near the pond and appointed two elves to prepare everything. First, they decorated a magical clearing with daffodils and cornflowers, decorated wooden tables with large leaves and cupped flowers, laid fruit in them. Then they began to assemble the choir. Frogs were supposed to sing in low voices. Each of them was placed on a separate sheet of water lilies on the water. The party of high voices was entrusted with the performance of songbirds — darkness flew over them. When evening came, the queen solemnly announced the opening of the initiation ceremony in the fairies and brought her daughters. First she turned to Millie.

«Soon you will become a real fairy, tell me what kind of power you want to get?»

«Mommy, I want to rule the sun. Then I can become the Fairy of Clear Day. I really like sunny weather, and nothing in the world pleases me like a cloudless sky. In addition, the sun warms the earth, and this is useful for it.»

Mother approved her daughter’s choice and joyfully gave her royal consent. Then she turned to the mischievous Gwendolyn: «My daughter, now I want to hear your answer, which element did you choose for yourself?»

“I want to control the rain. You see, Mom, only when it rains, my hair is perfectly fit and even a little curly. I really like it. And when it rains, I willingly run through the puddles. But this is all empty, because everyone knows that the earth needs rain to water it. That is why I want to become the Fairy of the Rain.»

The queen was very pleased with the response of her second daughter. She called the elf, and he brought the newly-made fairies wands and luxurious dresses. One put on a golden dress, the color of the sun, and the second — blue, the color of the storm. From now on, Millie was called the Fairy of the Sun, and Gwendolyn was called the Fairy of the Rain. And then the fun began. At first, a calm and affectionate Millie woke up.

She opened the window, waved her wand and said: “May this day be sunny!” And the sun warmed so that Gwendolyn woke up from the heat. The mischievous fairy sharply opened its window wide and, in order to tease her sister, exclaimed: “Let it rain!” Of course, clouds immediately appeared in the sky and it began to rain. Millie in response angrily wrinkled her brows, raised her wand and exclaimed: “Sun, come on!”. The sun immediately peeped out from behind the clouds and it became clear. Gwendolyn stomped her foot in exasperation and imperiously ordered: “Rain, hail, thunder immediately to work!” Millie, in turn, caused a terrible drought. And so it went on all day.

The poor nature was bewildered and did not have time to carry out the orders of two young fairies. Snails crawled out of shells during the rain and quickly hid, only the sun peeking out. So the frogs either plunged into puddles, then again jumped out of them. The swallows were generally baffled and did not know how to fly them: low, in the rain, high, in the heat. Suddenly, rain fell in the sun and a rainbow appeared. Only then did the little stubborn fairies realize that their mother, the fairy queen, was angry — that was her sign. The girls calmed down and sat at the negotiating table. They decided that power should be shared. In autumn and spring there is more rainy weather, less in summer and winter. Since then, everything has been harmonious in nature. Well, almost like that …And when you suddenly see that a rainbow appeared in the sky after the rain you know, this is the fairy queen trying to reconcile her restless daughters. Here is a story.

Link

2. Read the text, translate the last passage into English: 

Miss Green was very fat. She weighed 100 kilos, and she was getting heavier every month, so she went to see her doctor.

He said, ‘You need a diet, Miss Green, and I’ve got a good one here.’ He gave her a small book and said, ‘Read this carefully and eat the things on page 11 every day. Then come back and see me in two weeks’ time.’

Miss Green came again two weeks later, but she wasn’t thinner: she was fatter. The doctor was surprised and said, ‘Are you eating the things on page 11 of the small book?’

‘Yes, doctor,’ she answered.

Հաջորդ օրը բժիշկը ճաշի ժամին այցելեց օրիորդ Գրինին: Օրիորդը շատ զարմացավ՝ տեսնելով նրան:

The next day, the doctor visited Miss Green at lunch. The girl was very surprised to see him.

-Օրիո՛րդ Գրին,- ասաց բժիշկը,- ինչո՞ւ եք  կարտոֆիլ և հաց ուտում: Դրանք ձեր դիետայի մեջ չեն մտնում:

«Miss Green,» said the doctor,’why do you eat potatoes and bread? They are not part of your die’.

-Բայց, բժի՛շկ,- պատասխանեց օրիորդ Գրինը,- ես նախաճաշին եմ հետևել իմ դիետային: Սա իմ ճաշն է:

«But, Doctor,» replied Miss Green, «I followed my diet for breakfast. This is my dinner.»

3. Make the active sentences passive

Read and remember everything about Passive Voice here

  1. Letters ARE delivered by the postman at 8 every day. (deliver)
  2. This dress can’t BE washed in hot  water  (can not  wash)
  3. HASN’t your motorbike BEEN  repaired yet ( repair)
  4. The message  will be SENT tomorrow .( send)
  5. He was arrested last Friday (arrest).
  6. My bike  is stolen so far, I’m looking for a new one to buy (steal).
  7. The road is BEING repaired now, so we can’t drive to work (repair).
  8. A new house will be given by the Government next Thursday (give)
  9. This bag was found in the  bus  yesterday( find)

4. Direct  / Indirect Speech

Watch before starting to write!

Also READ!

  • 1. “He works in a bank” She said.
  • She said that he worked in a bank.
  • 2.“I didn’t go to the party” She told me.
  • She told me that she had gone to the party.
  • 3.“We went out last night” She told me.
  • She told me that they had gone out PREVIOUS night.
  • 4.“I was waiting for the bus when he arrived” She told me.
  • She told me that she HAD BEEN waiting for the bus when he arrived.
  • 5.“Who was that beautiful woman?” She asked me.
  • She asked me who  HAD BEEN that beautiful woman.
  • 6.“How often do you go to the cinema?” She asked me
  • She asked me how often I WENT to the cinema.
  • 7. “Do you live in London?” She asked me
  • She asked IF I liveD in London.
  • 8. “Did he arrive on time?” She asked me
  • She asked me IF he HAD arrived on time.
  • 9. “Please help me carry this” She asked me
  • She asked me TO HALP her carry this.
  • 10. Could you please open the window?” She.
  • She asked me IF I could open the window.

5. Read the text, translate the last passage into English:

Two friends were camping together. Their names were Jim and Tim. Tim was very lazy. The first evening of their holiday, Jim said to Tim, ‘Here’s some money. Go and buy some meat.’

‘I’m too tired,’ answered Tim. ‘You go.’ So Jim went to buy the meat. When he came back, he said to Tim, ‘Now, here’s the meat. Please cook it.’ But Tim answered, ‘No, I’m not good at cooking. You do it.’ So Jim cooked the meat. Then Jim said to Tim, ‘Cut the bread,’ but Tim answered, ‘I don’t want to,’ so Jim cut the bread.

Հետո նա ասաց Թիմին.

Then he said to Tim:

-Խնդրում եմ, գնա և ջուր բեր:

«Please, go and get some water».

-Ոչ, չեմ գնա, չեմ ուզում հագուստս կեղտոտել,- պատասխանեց Թիմը, և Ջիմն ինքը բերեց ջուրը:

«No, I’m not going, I don’t want to get my clothes dirty,» Tim replied. «Jim brought the water himself.»

Ապա Ջիմն ասաց.

Then Jim said:

-Ճաշը պատրաստ է, արի ուտելու:

«The dinner is ready, come and eat».

-Այ դա ես կանեմ, պատասխանեց Թիմը, հո ամեն անգամ «ոչ» չե՞մ ասելու:

«I’ll do it,» Tim replied. «I’m not going to say ‘no’ every time?»

6.Write an essay (շարադրություն) on this topic.

Folk music and dance classes in our school. The song and dance which I like most of all.

Ազգային Երգը և երաժշտությունը մեր դպրոցում: Իմ ամենից շատ սիրելի ազգային երգը կամ պարը:

Our school has been teaching folk dancing and singing for a long time. This is quite interesting. Almost everyone already knows a lot of traditional dances and songs. It is very good that we study our culture, because now we can teach this to foreigners as well. People from other countries often come to our school, so we have something to surprise them with. Of the tanks, I like Karno Kochari and Ishkhanats Par. But I can’t choose from the songs, because there are a lot of them.

7. Read the text, translate the last passage into English:

Dave’s class at school were studying English history, and one day their teacher said to them, ‘Well, boys, on Friday we’re all going to get on a bus and go to Conway. There’s a beautiful castle there, and we’re going to visit it.’ The boys were very happy when they heard this.

‘Now, has anybody got any questions?’ the teacher asked.

‘How old is the castle, sir?’ Dave asked.

‘It’s about seven hundred years old, Dave,’ the teacher answered.

‘What’s the name of the castle, sir?’ another boy asked.

‘Conway Castle,’ the teacher said.

Ուրբաթ օրը տղաները դպրոց եկան ժամը 9-ին և նստեցին ավտոբուս: Նրանք այցելեցին Քոնվեյի ամրոցը և տուն վերադարձան:

On Friday, the boys came to school at 9 o’clock and boarded a bus. They visited Conway Castle and returned home.

-Դե ի՞նչ,-ասաց Դեյվի մայրիկը նրան, երբ տուն մտավ,- հավանեցի՞ր ամրոցը:

«What?» Said Dave’s mother as she entered the house. «Did you like the castle?»

-Ոչ այդքան,- պատասխանեց Դեյվը,- հիմար մարդիկ այն երկաթգծին շատ մոտ են կառուցել:

«Not so much,» Dave replied. «Stupid people built it very close to the railroad.»

8.Write an essay (շարադրություն) on this topic.

Blog as an educational tool (area). How long have you had your blog? How often do you update your blog? The advantages and disadvantages of using blog as an educational tool?

Studying on a blog was a great idea. The blog is always with us. Wherever we are we can do our homework. And it also gives the opportunity to learn new programs and all that that may be useful to us in the future. So we learn independence and engage in self-development. For almost every lesson, we are looking for some information on the Internet. This gives us many new ideas and opportunities. The only negative on blogs is numbers and calculations, because writing them on a blog is very difficult or even impossible.