Լրաքաղ. թարգմանություն

Ընդհանուր նախնու որոնում. ինչպես ենք մենք կապված Նեֆերտիտիի,Կոնֆուցիոսի ու Սոկրատեսի հետ

Մարդկային բնույթ է նրանց եզակիության ապացույցներ որոնել: Ծագումնաբանությունը հազարամյակներ խորը նայելու և գոնե մեկ նշանավոր նախնին հայտնաբերելու միջոց է: Բայց ինչ անել, եթե այդպիսի հետադարձ հայացքով մենք բոլորս ինչ-որ կերպ կապված լինենք, ընդհանուր նախնին ապրել է ոչ ավելի, քան հազար տարի առաջ, և մենք կարող ենք ինքներս մեզ համարել Նեֆերտիտիի, Սոկրատեսի կամ Մեծն Կարլի սերունդ: Հնարավո՞ր է սա: Եվ ի՞նչ տվյալներ են ապավինում գիտնականները, ովքեր աջակցում են այս տեսակետին:

Ըստ էվոլյուցիայի տեսության՝ բոլոր կենդանի իրերն ունեն ընդհանուր նախնիներ: Բայց ինչքա՞ն պետք է անցյալին նայել՝ մեր ընդհանուր նախնին գտնելու համար. այն մարդը, որի հետ կապված են բոլոր կենդանի մարդիկ: Պատասխանը, համենայն դեպս եվրոպական ծագում ունեցող մարդկանց համար, անսպասելիորեն մոտ է ՝ 600 տարի: Միևնույն ժամանակ, մոլորակի վրա ապրող յուրաքանչյուր մարդու ընդհանուր նախնին՝ անկախ նրանից, թե որ մասի մասին է ապրել, ապրել է շուրջ 3,600 տարի առաջ: Սա նշանակում է, որ Կոնֆուցիոսը, Նեֆերտիտին, Սոկրատեսը և հին պատմությունից ցանկացած անձ, ով երեխաներ ուներ, ինչ-որ առումով ձեր նախնիներն են:

Դա հայտնի դարձավ Ադամ Ռադերֆորդի «Հակիրճ պատմություն բոլորի համար, ովքեր երբևէ ապրել են» գրքի շնորհիվ, որտեղ, օգտագործելով մաթեմատիկա և բնական գիտություններ, հեղինակը փորձում է նկարագրել ողջ մարդկության ծագումը: Իր գրքում Ռադերֆորդը գրում է.

«Մենք բոլորս հատուկ ենք, ինչը նշանակում է նաև, որ մեզանից ոչ մեկը այդպիսին չէ: Դա պարզապես համարների խաղ է: Դուք ունեք երկու ծնող, չորս տատիկ և պապիկ, ութ մեծ պապիկ և տատիկ և այլն: Յուրաքանչյուր նախորդ սերունդ կրկնապատկում է ձեր նախնիների քանակը: Բայց հարազատների այդպիսի բարձրացումը շարունակաբար չի անցնում անցյալ: Եթե դա այդպես լիներ, ապա ձեր ընտանեկան ծառի վրա, երբ Չարլամենը ղեկավարեց, կլիներ 137,438,953,472 մարդ, ավելի շատ մարդիկ, քան ապրել էին այդ ժամանակ, հիմա կամ ընդհանրապես»:

Այսպիսով, ինչպե՞ս ենք մենք իմաստավորում այս թվային անհամապատասխանությունը: Տոհմը պետք է դիտվի որպես բարդ ցանց, և ոչ թե որպես կոկիկ ընտանեկան ծառ:

«Դուք կարող եք բազում անգամներ լինել, և իրականում այդպիսին եք: Ձեր մեծ-մեծ-մեծ-մեծ-մեծ-տատը կարող է այս կամ այն պաշտոնը ստանձնել ձեր ընտանեկան ծառի մեջ երկու անգամ կամ շատ անգամ, քանի որ նրա ծագման տողերը նրանից հեռանում են տարբեր ուղղություններով և ձգվում ձեզ դեպի տարբեր կողմեր: Ինչքան խորանալ անցյալում, այնքան ավելի շատ են այս տողերը միավորվելու ավելի քիչ մարդկանց հետ»:

Հայտնաբերումը, որ բոլոր եվրոպացիները կարող էին ունենալ ընդհանուր նախահայր, որը Երկիրը շրջեց ընդամենը 600 տարի առաջ, առաջին անգամ ներկայացվել է 1999 թվականին՝ Յեյլ Չանգ անունով մի վիճակագրագետ: Իր հոդվածում ՝ «Բոլոր ժամանակակից մարդկանց վերջին սովորական նախնիները», Չանգը օգտագործեց մաթեմատիկական բարդ հասկացություններ, ինչպիսիք են Պոիսոնի բաշխումը և Մարկովի շղթաները, որպեսզի ցույց տա, թե ինչպես կարելի է տոհմաբանությունը համատեղվել ՝ ընդհանուր նախնիների ստանալու համար:

Այսպիսով, եթե բոլոր ապրող եվրոպացիներն ունեն ընդհանուր նախահայր, որը ապրել է շուրջ 1400 թվականը, ապա ի՞նչ կլինի, եթե հետ նայեք անցյալին: Չանգի հաշվարկները ցույց են տալիս, որ եվրոպացիների մոտ հինգերորդ մասը, ովքեր ապրել են հազարամյակներ առաջ, այսօր չունեն կենդանի նախնիներ: Թվում է, թե դա պայմանավորված է նրանով, որ նրանց ժառանգական գիծը անհետացել է: Եվ հակառակը, ինչպես գրում է Ռադերֆորդը, այս նույն փաստը ենթադրում է, որ բոլոր այն մյուսները, ովքեր ապրել են հազարամյակներ առաջ, կապված են եվրոպացիների հետ, ովքեր այսօր ապրում են:

«Դա հասկանալու, որ եվրոպական ծագում ունեցող յուրաքանչյուր անձ տասներորդ դարում պետք է ունենա միևնույն ժամանակ միլիարդավոր նախնիներ, բայց հետո միլիարդավոր մարդիկ չկային, այնպես որ փորձեք դրանք քամել այն մարդկանց թվաքանակի մեջ, որոնք այդ ժամանակ իրականում գոյություն ունեին: Մաթեմատիկական հաշվարկը, որը, կարծես, մեզ տանում է դեպի փակուղի, կայանում է նրանում, որ նախնադարյան տողերի բոլոր միլիարդները միավորվել են ոչ միայն փոքր թվով մարդկանց, այլև իրականում բառացիորեն բոլոր նրանց հետ, ովքեր այդ ժամանակ կենդանի էին »:

Չանգի բարդ հոդվածն ավարտվում է մաթեմատիկոսի համար բավականին բանաստեղծական հատվածով.

«Մեր արդյունքները ենթադրում են զարմանալի ենթադրություն. Անկախ մեր մայրենի լեզվից կամ մաշկի գույնից, մեզանից յուրաքանչյուրն ուներ նախնիներ, որոնք Յանգտզեի ափերին բրինձ էին տնկում, առաջինն էին, որ Ուկրաինայի տափաստաններում առաջին տեղն էին զբաղեցնում ձիերով: Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի անտառներում հսկա լեռնաշղթաները աշխատել են Մեծ Խուֆուի բուրգը կառուցելու համար»:

Այնուամենայնիվ, որոշակի մարդու ճշգրիտ ծագումնաբանությունը որոշելը չափազանց դժվար է: Օրինակ՝ Ancestry.com-ի ընտանեկան ծառերը իր օգտագործողներին տրամադրում է մինչև 10 սերունդ, իսկ երբեմն էլ՝ ավելի քիչ, եթե օգտագործողները ցանկանում են ավելի հուսալի տվյալներ: Հաճախ, որոշակի ընտանիքի տոհմածառը հետևելու հաջողությունը բխում է, արդյոք կարող եք գտնել փաստաթղթեր, որոնք մանրամասն նկարագրում են նախնիների կյանքը: Ինչ-որ պահի, տոհմային նյութերի հետևման գործընթացը զուտ տեսական է դառնում, քանի որ Դուբլինի քաղաքային համալսարանի ՏՏ մասնագետ Մարկ Հեմֆրիսը The Atlantic-ի համար հոդվածում ասում է.

«Դուք կարող եք հարցնել, թե արդյոք Արևմուտքում ամեն ինչ ծագել է Շառլամենտից, և պատասխանը՝ այո, մենք բոլորս ծագել ենք Չարլամանից: Բայց կարո՞ղ եք դա ապացուցել: Դա արդեն ծագումնաբանություն կլինի»:


Թարգմանել եմ այստեղից.

Լրաքաղ

Չորեքշաբթի կայացած արտահերթ նիստում Հայաստանի Ազգային ժողովը երկրորդ և վերջին ընթերցմամբ ընդունեց աշխատանքային օրենսգրքում և հարակից օրենքներում փոփոխությունների փաթեթ: Քանի որ ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի հանձնաժողովի փոխնախարար Արման Ուդումյանը, ներկայացնելով օրինագիծը, ըստ նախաձեռնության, եթե աշխատողները տեղափոխվում են հեռավոր աշխատանքի, գործատուն չի կարող այն կազմակերպել որպես պարզ և պետք է ամբողջությամբ պահպանի իրենց աշխատավարձերը:

«Սա չի ենթադրում աշխատանքային պայմանագրերի փոփոխություն՝ արտակարգ դրության հետ կապված սահմանափակումների պատճառով, բայց սահմանված է վարձատրության մեխանիզմ», — ասաց նա:

Ըստ նրա, եթե ֆորսմաժորների պատճառով հեռավար աշխատանքը անհնար է, գործատուն կարող է աշխատանքից ազատված աշխատակիցներին աշխատավարձ չվճարել: Միևնույն ժամանակ, բարեխիղճ գործատուներին խրախուսելու նպատակով, նախաձեռնությունը ենթադրում է, որ ցանկության դեպքում նրանք կարող են հարկադիր ֆորս-մաժորի պատճառով աշխատանքից ազատված աշխատողներին վճարել ավելին, քան աշխատավարձի 2/3-ի կանոնադրական չափը:

Փոխնախարարը հայտնեց նաև, որ առաջարկվող փոփոխությունները սահմանափակում են գործատուին ազատելու կամ տուգանելու աշխատակցին, որը, ֆորսմաժոր ստանալու պահին, տանը մնում է 12 տարեկանից ցածր երեխայի խնամքի համար, եթե այն հնարավոր չէ ուղարկել ուսումնական հաստատություն (մինչև երկու ժամ աշխատավարձ):

Ինչպես չորեքշաբթի օրը նշել է Ուդումյանը, այս դեպքում արտակարգ իրավիճակների հետաձգումը համարվում է ուժգին և չի կարող լինել բացասական հետևանքների, տուգանքների կամ պայմանագրի դադարեցման պատճառ: Նա նաև նշեց, որ պատգամավորների ներկայացրած առաջարկությունների հիման վրա օրենքը կարգավորում է նաև գործատուի կողմից աշխատողներից մեկից մեկ այլ գործ տեղափոխելու խնդիրները, արտաժամյա և արձակուրդի հարցերը:

«Օրինակ, եթե ֆորսմաժորների պահին աշխատողները ունեցել են չօգտագործված արձակուրդ, ապա գործատուն, աշխատողի խնդրանքով, պետք է տրամադրի դա», — ասաց նա:

Ինչ վերաբերում է արտաժամյա աշխատանքին, ապա այժմ երկու օրվա ընթացքում դրա ծավալը կարելի է բերել ընթացիկ չորսի փոխարեն մինչև ութ ժամ: Փոխնախարարը նաև նշեց, որ փոփոխությունների համաձայն ՝ Առողջապահության և աշխատանքի տեսչությունը, որը, ըստ էության, պետք է սկսի գործել 2020 թվականի հուլիսի 1-ից, կարող է սկսել իրականացնել վերահսկողական գործառույթներ ՝ աշխատանքային պայմանագրերի իրականացման համար ՝ սկսած 2020 թվականի մարտի 16-ից:

«Իրականում մենք տեսչական մարմնին հնարավորություն ենք տալիս հետադարձ ուժով ստուգել աշխատանքային պայմանագրերի իրականացումը` հիմնվելով աշխատողների դիմումներից », — ասաց Ուդումյանը: Մարտի 16-ից ապրիլի 14-ը Հայաստանում հայտարարվեց արտակարգ դրություն `կորոնավիրուսի տարածումը զսպելու համար: Միևնույն ժամանակ, ազատ տեղաշարժի և մարտի 24-ին ներդրված տնտեսական գործունեության որոշակի տեսակների սահմանափակումները գործում էին մինչև ապրիլի 12-ը ներառյալ:

Ապրիլի 13-ին կառավարությունը երկարաձգեց արտակարգ դրությունը ևս մեկ ամսով`մինչև ներառյալ 2020 թվականի մայիսի 14-ի ժամը 17-ը ներառյալ: 1932 թվականի ապրիլի 29-ի դրությամբ հաստատված է Հայաստանում կորոնավիրուսի դեպքեր: 900 հիվանդ բուժվեց, 30 մարդ մահացավ:


Թարգմանել եմ այստեղից.

Լրաքաղ 3

Պետական ​​ռեգիստրում գրանցված 535 տուրիստական ​​գործակալություններից ընդհանուր առմամբ որոշվել է օգտագործել Անհատական ​​պատասխանատվության հիմնադրամի միջոցները, «Газете.Ru»-ին ասաց Տուրիստական ​​աջակցության տնօրեն Ալեքսանդր Օսաուլենկոն: Հիմնադրամից գումար ստանալու հայտերը պետք է ներկայացվեին մինչև ապրիլի 15-ը: «Սկզբում օգնության համար դիմեցին 19 տուրօպերատորներ, իսկ այժմ 35 տուրօպերատոր: Սակայն այսօր օգնության ժամկետը կառավարության որոշմամբ երկարաձգվեց մինչև մայիսի 6-ը», — ասում է Օսաուլենկոն: Նա ավելացրեց, որ չի ակնկալում մեծ թվով նոր կոչեր դեպի հիմնադրամ. Միգուցե ևս մեկ տասնյակ տուրիստական ​​գործակալություններ: «Տուրօգնությունը», «Տուրիզմ»-ի որոշմամբ, հանդես է գալիս որպես հիմնադրամի օպերատոր:

Հետդիպլոմային կրթության ֆակուլտետը ստեղծվել է հենց այն նպատակով, որպեսզի ֆինանսական օժանդակություն տրամադրվի այն ընկերություններին, որոնք մասնագիտանում են արտերկրյա զբոսաշրջության ոլորտում, խիստ կարևոր իրավիճակներում զբոսաշրջության ոլորտի համար: Հիմնադրամին թույլատրվում է գումար վճարել այն զբոսաշրջիկներին, ովքեր իրենց վերահսկողությունից դուրս գտնվող հանգամանքների պատճառով չէին կարողացել օգտագործել տուրիստական արտադրանքը:

Հիմնադրամը ձևավորվում է հենց տուրիստական գործակալությունների ներդրումներով `խոստանալով տարեկան նպաստել շրջանառության 1%-ը: Փոխարենը, կառավարությունը ընկերություններին ճանաչում է որպես օրինականորեն գործող շուկայի մասնակից և պահպանում է այդպիսի ընկերությունների գրանցամատյան: Զբոսաշրջիկների համար այն փաստը, որ ընկերությունը գտնվում է պետական ռեգիստրում, նշանակում է դրա հարաբերական հուսալիությունը:

Երեք տարի առաջ ստեղծված Հետդիպլոմային կրթության ֆակուլտետում կատարվող միջոցները զգալի են: Այժմ այն կազմում է մոտ 1,9 միլիարդ ռուբլի: Բայց, ինչպես բացատրեց Օսաուլենկոն, միայն տարածաշրջանային քիչ հայտնի ընկերությունները որոշեցին օգտագործել այդ հակաճգնաժամային մեխանիզմը: Հաճախ դրանք կապված են տեղական իշխող էլիտայի հետ, բայց, այնուամենայնիվ, դա սովորաբար փոքր բիզնես է: Նրանք համեստ ներդրումներ են ունեցել ՀԿՖ–ում ՝ 200 հազարից մինչև 6 միլիոն ռուբլի: Այսինքն՝ հիմնադրամը գործնականում չի տուժի տարածաշրջանային սնանկացման հեռանալուց հետո, նշում է Օսուլենկոն:

Ռուսական տուրիստական ​​արդյունաբերությունը բազմիցս զգացել է ռուբլու փլուզումը, ինչի պատճառով զբոսաշրջիկների հոսքը կտրուկ նվազել է, այնուհետև երկար ժամանակ վերականգնվել: Բայց այս տարի իրավիճակը աննախադեպ է: «Газетой.Ru»-ի կատակից հարցված շուկայի մասնակիցները հարցնում են, որ միջուկային աղետը կարող է լինել ավելի վատ: Միևնույն ժամանակ, հիմնադրամը պարզվեց, որ անպաշտպան է: Պատճառներից մեկը կարգավորիչի խիստ պահանջներն են: Զբոսաշրջային ընկերությունը, որը հայտնվում է խնդրահարույց իրավիճակում, իրավունք ունի, իհարկե, հավաքել իր ներդրումները (և ոչ ավելին): Հակառակ դեպքում ընկերությունը կպատժվի՝ ռեգիստրից կվտարվեն և շուկայում նրա հեղինակությունը կխաթարվի:


Թարգմանել եմ այստեղից.

Լրաքաղ

Ընտրիր և թարգմանիր քեզ հետաքրքիւր որևէ նյութ, նախաբան գրիր՝ ինչով է նյութը քեզ համար հետաքրքիր, ինչով այն օգտակար կլինի ընկերներիդ և ընդհանրապես ընթերցողներիդ համար։

Աուտիզմի հավանական ռիսկի գործոնը գենետիկորեն կապված չէ: Պարզվել է, որ մեկ սպիտակուցի բացակայությունը խաթարում է ուղեղի զարգացումը վաղ փուլերում և առաջացնում է աուտիզմի սպեկտրի խանգարումների համար բնորոշ ախտանիշներ:

Ռութգերսի համալսարանի ամերիկացի հետազոտողները ապացուցել են, որ ներարգանդային և ուղեղի վաղ զարգացման ընթացքում գլխուղեղում p75NTR կոչվող սպիտակուցի բացակայությունը կարող է հանգեցնել աուտիզմի: Աշխատությունը հրապարակված է համալսարանի կայքում:

Ուղեղի զարգացումը իրադարձությունների համակարգված շարք է, որը պետք է տեղի ունենա առանց ընդհատման, բացատրում են գիտնականները: Առանց p75NTR, տեղի են ունենում փոփոխություններ, որոնք խանգարում են այս գործընթացին:

Սպիտակուցի պակասը առաջացնում է ուղեղի ֆունկցիոնալ կապերի անհավասարակշռություն, ինչը կարող է հանգեցնել աուտիզմին բնորոշ ճանաչողական և վարքային խանգարումների:

Դիտարկելով մկներին՝ գիտնականները պարզել են, որ p75NTR-ի բացակայությունը հանգեցնում է ուղեղի բջիջների աննկարագրելի բարձրացմանը և տանում է ուղեղային խանգարումներ, որոնք նկատվում են աուտիզմի խանգարումների սպեկտրում: Այնուամենայնիվ, մինչև գիտնականները կարող են ճշգրիտ ձևակերպել ուղեղի զարգացման վրա նեյրոնների աճող քանակի բոլոր հետևանքները:

«Կարևոր է հասկանալ այն առանձնահատկությունները, որոնք կանոնակարգում են բնականոն զարգացումը: Հիմա մենք տեսնում ենք, որ դրանցից ո՞ր մեկը կարող է ազդել վարքի և ճանաչողական գործառույթների վրա», — եզրափակեցին հեղինակները: Հետազոտությունները կշարունակվեն:


Նյութը թարգմանել եմ այստեղից.

Հեռավար՝ հայոց լեզվից

Առաջադրանք 1 — Լրահոս

Կորոնավիրուսային հիվանդությամբ հաստատված 122 դեպք է արձանագրվել մինչև այս պահը, քիչ առաջ հաստատեց առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանը, հայտնում է «Ազատությունը»։ Հիշեցնենք, որ 1 պացիենտ առողջացել է։

Բոլոր պացիենտների առողջական վիճակը բժիշկները գնահատում են բավարար։ Քիչ առաջ առողջապահության նախարարը հավաստիացրեց, որ որևէ մեկի կյանքին վտանգ չի սպառնում։ Ի դեպ՝ այսօր բացահայտված դեպքերից մեկը արձանագրվել է բուժքրոջ մոտ, ով իր մասնագիտական առաքելությունն է իրականացրել «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցում։ Читать далее

Մարտ ամիս

11.03.202

***

1912թ. Թիֆլիսում լույս տեսնող «Պատանի» ալմանախում տպագրվում է Չարենցի առաջին բանաստեղծությունը: Չարենցը շատ ընթերցասեր էր և օրվա մեծ մասը կարդում էր: Թեև Կարսը գավառական փոքր քաղաք էր, սակայն գրական-հասարակական կյանքը բավականին աշխույժ էր, որի վկայությունը գրախանութների, գրադարանների, տպարանների և զգալի թվով ուսումնական հաստատությունների առկայությունն էր: Ընկերներից մեկը մի հատկանշական դրվագ է հիշում Չարենցի մասին. «… Հայրը` Աբգար աղան, փող էր տվել, որ Եղիշեն կոշիկ առնի, իսկ որդին, առանց երկար-բարակ մտածելու, այդ գումարով գրքեր առած եկավ տուն:
— Տո, դու խելքդ հացի հետ ես կերե՞լ,— զայրացավ հայրը: — Բոբի՞կ պիտի ման գաս: Եղիշեն ձայն չհանեց, բայց հետո, երբ դուրս եկանք ու գնում էինք մեր տուն, ճանապաչհին ասաց. — Լավ է մարդ ոտքից բոբիկ լինի, քան թե` խելքից»:

***

Հրատարակչության բաժնի վարիչ Եղիշե Չարենցի աշխատասենյակ է մտնում մի գրող՝ թղթապանակը ձեռքին, և կատակել ցանկանալով՝ ասում է.
— Մի՛ վախեցեք, մեջը ձեռագրեր չկան:
— Բա ինչո՞ւ ես պտտեցնում այդ դատարկ թղթապանակը,- հարցնում է Չարենցը…
— Պտտեցնում եմ, որովհետև մեջը լիքը հանճարեղ մտքեր կան,- շարունակում է կատակել գրողը:
— Հանճարեղ մտքերը հանճարեղ գլուխներում են լինում, ոչ թե դատարկ թղթապանակներում,- պատասխանում է բանաստեղծը:

***

Չարենցը շատ խիստ էր կենցաղում,- պատմում է գրող Խաժակ Գյուլնազարյանը,- հրաման էր տվել, որ ճանճերը սենյակ չմտնեն, բայց ճանճերը կարդալ չգիտեին ու պատուհանից էին մտնում:

1. Կարդա տեքստը, առանձնացրու պարզ նախադասությունները, վերլուծիր դրանք շարահյուսորեն։

1912թ. Թիֆլիսում լույս տեսնող «Պատանի» ալմանախում տպագրվում է Չարենցի առաջին բանաստեղծությունը:

  • տպագրվում է — ստորոգյալ
  • բանաստեղծությունը — ենթակա
  • Չարենցի — հատկացուցիչ
  • առաջին — որոշիչ
  • ալմանախում — տեղի պարագա
  • «Պատանի» — որոշիչ
  • լույս տեսնող — որոշիչ
  • Թիֆլիսում — տեղի պարագա
  • 1912թ. Թիֆլիսում լույս տեսնող — դերբայական դարձվածք

— Բոբի՞կ պիտի ման գաս:

  • պիտի ման գաս — ստորոգյալ
  • բոբիկ — ձևի պարագա

2. Բարդ նախադասությունների կողքին գրիր՝ քանի բաղադրիչ նախադասություն ունի և ինչ կապակցման միջոցներ կան։

Թեև Կարսը գավառական փոքր քաղաք էր, սակայն գրական-հասարակական կյանքը բավականին աշխույժ էր, որի վկայությունը գրախանութների, գրադարանների, տպարանների և զգալի թվով ուսումնական հաստատությունների առկայությունն էր: — երեք բաղադրիչ, որոնք կապակցվում են «սակայն»-ի, «որի»-ի, «և»-ի միջոցով:


09.03.2020

  • Վերլուծիր նախադասությունները շարահյուսորեն։

Բարակ անձրևը իր միլիոնավոր մատներով թակում էր հոգնած զինվորների վերարկուները։ պարզ

  • անձրևը — ենթակա
  • թակում էր — պարզ ստորոգյալ
  • բարակ — որոշիչ
  • իր — հատկացուցիչ
  • միլիոնավոր — որոշիչ
  • վերարկուները — ուղիղ խնդիր
  • զինվորների — հատկացուցիչ
  • հոգնած — որոշիչ

Սեղանին դրված թույլ ճրագը հազիվ էր լուսավորում մռայլ սենյակի ծխոտ, սև պատերը։ պարզ

  • լուսավորում էր — պարզ ստորոգյալ
  • ճրագը — ենթակա
  • թույլ — որոշիչ
  • ծխոտ — որոշիչ
  • սև — որոշիչ
  • պատերը — հատկացուցիչ
  • սեղանին — տեղի պարագա
  • դրված — որոշիչ
  • սենյակի — հատկացուցիչ
  • հազիվ — չափի պարագա

Վերջապես երիտասարդներն սկսեցին կամաց-կամաց դուրս գալ՝ այնտեղ թողնելով միայն ծերունիներին։ բարդ

  • սկսեցին — պարզ ստորոգյալ
  • դուրս գալ — պարզ ստորոգյալ
  • այնտեղ — տեղի պարագա
  • երիտասարդները — ենթակա
  • թողնելով — նպատակի պարագա
  • միայն — որոշիչ
  • վերջապես — ժամանակի պարագա
  • ծերունիներին — ուղիղ խնդիր
  • կամաց-կամաց — ձևի պարագա

Գյուղի հեռավոր մի անկյունում՝ մի խումբ ծառերի մոտ կար մի անշուք խրճիթ։

  • կար — բաղադրյալ ստորոգյալ
  • խրճիթ — ենթակա
  • մի անշունք — որոշիչ
  • գյուղի — տեսի պարագա
  • հեռավոր — որոշիչ
  • մի անկյունում — որոշիչ
  • մի խումբ — որոշիչ
  • ծառերը մոտ — տեղի պարագա

Ընդգծված բառերը վերլուծիր նաև ձևաբանորեն։

  • դրված — հարակատար դերբայ, կրավորական, ածանցավոր
  • հազիվ — ձևի մակբայ
  • վերջապես — ժամանակի մակբայ
  • թողնելով — անորոշ դերբայ, գործիական հոլով, ածանցավոր
  • անկյունում — ներգոյական հոլով, եզակի թիվ, ա ներքին
  • մոտ — կապ, հետադրություն
  • անշուք — հարաբերական ածական

3. Լրացրու բաց թողած տառերը, կետադրիր։

Տեքստ

Արդեն երկուսուկես դարից ավելի է, ինչ Իտալիաում՝ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում, հիմնադրվել է հայկական հոգևոր մի կենդրոն՝ Մխիթարյան միաբանությունը, որն իր վրա բևեռված է պահում քաղաքակիրթ աշխարհի ուշադրությունը։ Հայրենի ժողովրդի լուսավորության և մշակույթի զարգացման գործին մատուցած իր աներկբա ծառայություններով, այդ ուխտը մի հրաշալի կաճառ է և արդարև պատիվ է բերում մեր ժողովրդին, այս միաբանության սրբակյաց եղբայրների բարեկրթությունը, անկեղծ նվիրվածությունը բարձր արժանիքներն ու առաքինությունները սքանչելիորեն ներդաշնակված էին և աշխարհիկ մարդուն համակում էին այն հավատով, թե նույնիսկ այս կյանքում կա մի ուրիշ ավելի լավ կյանք

Սուրբ Ղազարի միաբանությամբ զմայլված են եղել շատ ճանապարհորդներ։ Իսկ անգլիացի հանճարեղ բանաստեղծ Ջորջ Բայրոնի հետաքրքրությունն ու հիացումը, ոչ թե ճամփորդական պատահական այցելության արդյունք էին, այլ տևական համակեցության ու համագործակցության արգասիք։


04.03.2020

Շարահյուսորեն վերլուծիր տրված նախադասությունները և կետադրիր։

Ճշմարտախոսության իր սկզբունքն այս անգամ էլ ամրապնդեց իր ունեցած արիությունը։

  • ամրապնդեց — ստորոգյալ
  • սկզբունքն — ենթակա
  • այս անգամ էլ — ժամանակի պարագա
  • արիությունը — ուղիղ խնդիր
  • իր — հատկացուցիր
  • ունեցած — հատկացուցիչ
  • ճշմարտախոսության — հատկացուցիչ
  • իր — հատկացուցիչ

Այդ հուշակոթողին մոտենալիս օդը դառնում է թափանցիկ ու զով։

  • դառնում է — ստորոգյալ
  • օդը — ենթակա
  • մոտենալիս — պատճառի պարագա
  • հուշակաթողին — հանգման
  • այդ — որոշիչ
  • զով — որոշիչ
  • թափանցիկ — որոշիչ

Մի առավոտ Անդրանիկը Երվանդին ուղարկեց կայազորի պետի մոտ՝ իրենց ձիերը տեսնելու։

  • Անդրանիկը — ենթակա
  • ուղարկեց — ստորոգյալ
  • տեսնելու — նպատակի պարագա
  • Երվանդին — հանգման խնդիր
  • ձիերը — ուղիղ խնդիր
  • իրենց — հատկացուցիչ
  • պետի մոտ — տեղի պարագա
  • Կայազորի — հատկացուցիչ
  • առավոտ — ժամանակի պարագա
  • մի — որոշիչ

Լիովին սթափվեց տեսնելով Միքայելին։

  • սթափվեց — ստորոգյալ
  • լիովին — ձևի պարագա
  • Միքայելին — հանգման խնդիր
  • տեսնելով — միջոցի խնդիր

Բանախոսելու եկածներն ահից դողում էին։

  • դողում էին — ստորոգյալ
  • եկածներն — ենթակա
  • ահից — պատճառի պարագա
  • բանախոսելու — հատկացուցիչ

Հիմա էլ պարզ ու պայծառ հիշում եմ մեր սարերի հազարամյակների ոտնահետքերն իրենց վրա կրող ոլոր-մոլոր ճամփաներն ու թեք կածանները։

  • պարզ  — ձևի պարագա
  • հիշում եմ — ստորոգյալ
  • պայծառ — ձևի պարագա
  • կածանները — ուղիղ խնդիր
  • թեք — որոշիչ
  • ճամփաները — ուղիղ խնդիր
  • ոլոր-մոլոր — որոշիչ
  • հազարամյակների ոտնահետքերն իրենց վրա կրող — որոշիչ
  • սարերի — հատկացուցիչ
  • մեր — հատկացուցիչ

Նա չէր լսում դպրոցից տուն վերադարձող երեխաների աղմուկը։

  • չէր լսում — ստորոգյալ
  • նա — ենթակա
  • դպրոցից — տեղի պարագա
  • տուն — տեղի պարագա
  • երեծաների — հատկացուցիչ
  • աղմուկը — ուղիղ խնդիր
  • վերադարձող — որոշիչ

Նույնիսկ Նապոլեոնը հաճախ նեղն էր ընկնում ելքի բացակայությունն ըմբռնելով։

  • նեղն էր ընկնում — ստորոգյալ
  • Նապոլեոնը — ենթակա
  • ըմբռնելով — միջոցի խնդիր
  • բացակայությունը — ուղիղ խնդիր
  • ելքի — հատկացուցիչ
  • հաճախ — չափի պարագ

Ամրոցը լեռան կրծքին կառչած հրվանդանի վրա է։

  • վրա է — ստորոգյալ
  • ամրոցը — ենթակա
  • լեռան — հատկացուցիչ
  • կառչախ — որոշիչ
  • հրվանդանի — հատկացուցիչ
  • կրծքին — հանգման խնդիր

Երկվորյակները միմյանցից բոլորովին չզանազանվելու չափ նման էին։

  • նման էին — ստորոգյալ
  • երկվորյակները — ենթակա
  • չզանազանվելու չափ — չափի պարագա
  • միմյանցից — պատճառի պարագա
  • բոլորովին — ձևի պարագա

Հիշենք նաև Չինգիզ Այթմատովի հիշողությունը կորցրած հերոսին։

  • հիշենք — ստորոգյալ
  • Չինգիզ Այթմատովի — հատկացուցիչ
  • հիշողությունը — ուղիղ խնդիր
  • հերոսին — հանգման խնդիր
  • կորցրած — որոշիչ

Անցյալի ավանդներից գրողի հրաժարվելը հաճախ մահացու է լինում արվեստի մեջ։

  • լինում է — ստորոգյալ
  • հրաժարվելը — ենթակա
  • մահացու — ձևի պարագա
  • հաճախ — չափի պարագա
  • արվեստի մեջ — տեղի պարագա
  • ավանդներից — պատճառի պարագա
  • անցյալի — հատկացուցիչ
  • գրողի — հատկացուցիչ

Պատմության փորձը մեզ շատ է անհրաժեշտ ներկան գնահատելու և գալիք ճանապարհներն ավելի հստակ տեսնելու համար։

  • անհրաժեշտ է — ստորոգյալ
  • փորձը — ենթակա
  • շատ — չափի պարագա
  • մեզ — հատկացուցիչ
  • պատմության — հատկացուցիչ

Ընդգծված բառերը վերլուծիր նաև ձևաբանորեն։

  • իր — անձնական դերանուն, երրորդ դեմք, սեռական հլվ, եզակի
  • արիությունը — գոյական, եզակի, ա ներքին, ուղղական
  • ձիերը — գոյական, հոգնակի, ու արտաքին, հայցական
  • եկածները — գոյական, ուղղական, ի արտաքին, հոգնակի
  • հիշում եմ — բայ, սահմանական եղ, անկատար ներկա, առաջին դեմք, ներգործող, պարզ, եզակի
  • թեք — ածական, որակական, դրական
  • չէր լսում — սահմանական եղանակ, անկատար անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի, ներգործող, պարզ
  • տուն — գոյական, հայցական, ա ներքին
  • վերադարձող — ենթակայական դերբայ
  • լեռան — գոյական, սեռական, եզակի, ան արտաքին
  • միմյանցից — փոխադարձ դերանուն, բացառական հոլով
  • հիշենք — ըղձական ապառնի, առաջին դեմք, հոգնակի, ներգործող, պարզ
  • կորցրած — հարակատար դերբայ

Նախադասություններից դուրս բեր հնչյունափոխված բառերը, վերականգնիր անհնչյունափոխ ձևերը։

  • ճշմարտախոսություն — ճշմարիտ — ճիշտ
  • ամրապնդեց — ամուր
  • արիություն — այրի
  • դպրոց — դպիր
  • կրծքին — կուրծք
  • գնահատելու — գին

02.03.2020

Դերբայական Դարձված ։ Դերբայական դարձվածների պաշտոնը և կետադրությունը։

Գտիր անցած դասի տեքստից դերբայական դարձվածները, որոշիր դրանց շարահյուսական պաշտոնը։

Հազար չորս հարյուր հիսունմեկ թվականի փետրվարի հինգին Փոքր Ասիա ուղարկված ծպտյալ սուրհանդակը սուլթան Մուրադի ավագ որդուն՝ քսանմեկամյա Մահմուդին, բերում է հոր մահվան լուրը: Որքան էր սպասել Մահմուդը այդ երջանիկ պահին, անրջել այդ օրը: Իր խորհրդականներին և մերձավորներին ոչ մի խոսք չասելով՝ խորամանկ, եռանդուն իշխանը թռչում է նժույգին և քառատրոփ սուրում հոր պալատը՝ կանխելու ամեն ոտնձգություն գահի նկատմամբ: Արյունակից հնարավոր մրցակիցներին նախապես մեջտեղից վերացնելու համար նա հրամայում է լողարանում խեղդել անչափահաս եղբորը, որից հետո նա այն աշխարհ է ուղարկում նաև վարձու մարդասպանին: Նստելով գահին՝ նա ծրագրում է նախ և առաջ գրավել Կոստանդնուպոլիսը՝ երբեմնի հզոր Բյուզանդիայի մայրքաղաքը: Այո, դժվար կլինի կործանելը, բայց Մահմուդի համար անկարելի ոչինչ չկա: Որպես հմուտ հոգեբան՝ գիտեր ինչով կարող է բորբոքել հսկայական բանակի մարտերում թրծված ոգին:

Տրված նախադասությունների մեջ գտիր դերբայական դարձվածները։ Բացատրիր կետադրությունը կամ դրա բացակայությունը։

  1. Երեսնիվայր պառկած էին ընտանիք ու հարազատներ ունեցող ծանոթ ու անծանոթ մարդիկ։
  2. Այս իշխանիկն էր ահա կցանկանա հաճոյանալ Արշակին նրա արքունիքում պաշտոն ստանալու համար։
  3. Անդրանիկի հանձնարարականով Լևոնն ամեն օր գնում էր կայարան` օրվա նորություններն իմանալու։
  4. Արդյոք ինքը հանցանք չի՞ գործում մարդու նկատմամբ` նրան դնելով այդ դժվարին ուղու վրա։
  5. Լիովին սթափվեց` տեսնելով Միքայելին։
  6. Բանախոսելու եկածներն ահից դողում էին։
  7. Սայաթ-Նովան էլ իր սիրուհուն ուզում էր տանել «մեջլիսները» նրա գեղեցկությամբ հպարտանալու համար։
  8. Հողաչափի գալուց հետո խոսք ու զրույցն ավելի շատացավ։
  9. Ձմռան երկար գիշերներից հոգնած՝ գյուղացիները արևկող էին անում։
  10. Վրանից ելնելով՝ Աշոտ թագավորը դիմեց վարանդացի և տայեցի քաջերին։
  11. Չկամենալով խանգարել որդուն և նրա ընկերներին` մայրը փակվել էր իր փոքրիկ սենյակում։
  12. Նա շատ էր տխրել` լսելով իր վաղեմի հակառակորդի գալստյան լուրը։
  13. Ամենից բարձր խոսողը մի բարձրահասակ տղամարդ էր։
  14. Վերադառնալով հայրենիք` հայոց արքան  ձեռնամուխ է լինում ավերված տաճարի վերակառուցմանը։
  15. Ֆրանսուհու հետ ամուսնացած լինելով`Բագրատյանն իրեն պատասխանատու էր զգում կնոջ անվտանգության համար։

Փետրվար ամիս

28.02.2020

Արտագրիր տեքստը, լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

9-րդ

Հազար չորս հարյուր հիսունմեկ թվականի փետրվարի հինգին Փոքր Ասիա ուղարկված ծպտյալ սուրհանդակը սուլթան Մուրադի ավագ որդուն՝ քսանմեկամյա Մուհամեդին, բերում է հոր մահվան լուրը: Որքան էր սպասել Մուհամեդը այդ երջանիկ պահին, անրջել այդ օրը: Իր խորհրդականներին և մերձավորներին ոչ մի խոսք չասելով՝ խորամանկ, եռանդուն իշխանը թռչում է ոսկեպախուրձ նժույգին և քառատրոփ սուրում հոր պալատը՝ կանխելու ամեն ոտնջգություն գահի նկատմամբ: Արյունակից հնարավոր մրցակիցներին նախապես մեջտեղից վերացնելու համար նա հրամայում է լողարանում խեղդել անչափահաս եղբորը, որից հետո այն աշխարհ է ուղղարուկում նաև վարձու մարդասպանին: Նստելով գահին՝ նա ծրագրում է նախ և առաջ գրավել Կոստանդնուպոլսիսը՝ երբեմնի հզոր Բյուզանդիայի մայրաքաղաքը: Այո, դժվար կլինի կործանելը, բայց Մահմուդի համար անկարելի ոչինչ չկա: Որպես հմուտ հոգեբան՝ գիտեր ինչով կարող է բորբոքել հսկայական բանակի մարտերում թրծված ոգին:

Շարահյուսորեն վերլուծիր վերջին նախադասությունը (Որպես հմուտ հոգեբան…)։

Որպես հմուտ հոգեբան՝ գիտեր ինչով կարող է բորբոքել հսկայական բանակի մարտերում թրծված ոգին:

  • գիտեր — ստորոգյալ
  • կարող է — ստորոգյալ
  • բորբոքել — ստորոգյալ
  • մարտերում — տեղի պարագա
  • բանակի — հատկացուցիչ
  • հասկայական — որոշիչ
  • ինչով — միջոցի խնդիր
  • հմուտ — որոշիչ
  • թրծված — որոշիչ

Տեքստից գտիր հնչյունափոխված բառերը, վերականգնիր անհնչյունափոխ ձևերը։

  • թվական — թիվ
  • խորհրդական — խորհուրդ
  • անրջել — անուրջ
  • ծրագրել — ծրագիր
  • հոգեբան — հոգի

23.02.2020

Շարահյուսորեն վերլուծիր տրված նախադասությունները։ Բացատրիր կետադրությունը։

1.Անտառը խշշում էր քամու՝ ահ ու սարսափ առաջացնող հազար շրշյունով, հազար թրթիռով։

  • խշշում էր — պարզ ստորոգյալ
  • անտառ — ենթակա
  • հազար — որոշիչ
  • շրշյունով — միջոցի խնդիր
  • թրթիռով — միջոցի խնդիր
  • քամի — հատկացուցիչ
  • առաջացնող — որոշիչ
  • ահ ու սարսափ — ուղիղ խնդիր

2. Դա մի փոքրամարմին կին էր՝ ծեր, առողջությունից զրկված։

  • կին էր — բաղադրյալ ստորոգյալ
  • դա — ենթակա
  • փոքրամարմին — որոշիչ
  • առողջությունից զրկված — հետադաս ծավալուն որոշիչ

3. Մարզիկներին՝ մեր երկրի պատիվը բարձրացնողներին, ցավոք պատշաճ ուշադրություն չի դարձվում։

  • չի դարձնում — ստորոգյալ
  • ուշադրություն — ենթակա
  • մարզիկներին — հանգման խնդիր
  • մեր — հատկացուցիչ
  • երկրի — հատկացուցիչ
  • պատիվը — ուղիղ խնդիր
  • բարձրացնողներին — բացահայտիչ
  • պատշաճ — որոշիչ
  • մարզիկներն՝ մեր երկրի պատիվը բարձրացողներին — բացահայտիչ

4. Այդպես մի անգամ էլ՝ շատ տարիներ առաջ ճռնչաց այգու դուռը։

  • դուռը — ենթակա
  • ճռնչաց — ստորոգյալ
  • այդպես — ձևի պարագա
  • մի անգամ էլ — ժամանակի պարագա
  • շատ տարիներ առաջ — բացահայտիչ
  • այգու — հատկացուցիչ
  • մի անգամ էլ՝ շատ տարիներ առաջ — բացահայտիչ

5. Լրագրողը մոտեցավ իրենց հոգսերից խոսող գյուղացիներին։

  • լրագրողը — ենթակա
  • մոտեցավ —  պարզ ստորոգյալ
  • իրենց — հատկացուցիչ
  • խոսող — որոշիչ
  • հոգսերից — վերաբերության խնդիր
  • գյուղացիներին — հանգման խնդիր

6. Լսում եմ լեռան գյուղի ամենալավ մարդու նվագը։

  • լսում եմ — ստորոգյալ
  • նվագը — ուղիղ խնդիր
  • մարդու — հատկացուցիչ
  • ամենալավ — որոշիչ
  • գյուղի — հատկացուցիչ
  • լեռան — հատակցուցիչ

7. Նրանք այրվող ծառերի միջից եղջյուրներով բացում էին իրենց ճանապարհը։

  • բացում էին — պարզ ստորոգյալ
  • նրանք — ենթակա
  • ճանապարհը — ուղիղ խնդիր
  • իրենց — հատկացուցիչ
  • ծառերի միջից — տեղի պարագա
  • եղջյուրներով — միջոցի խնդիր

8. Հավաբնի մոտ շունը հաչեց ինձ վրա։

  • հավաբնի մոտ — տեղի պարագա
  • շունը — ենթակա
  • հաչեց — պարզ ստորոգյալ
  • ինձ վրա — հանգման խնդիր

9. Մայրիկս հաճախ է զրուցում հարևանուհու հետ։

  • մայրիկս — ենթակա
  • զրուցում է — պարզ ստորոգյալ
  • հաճախ — չափի ու քանակի պարագա
  • հարևանուհու հետ — հանգման խնդիր

10. Եվ ահա փափուկ քայլերով մոտենում է ինքը՝ խանութի տերը։

  • ինքը — ենթակա
  • մոտենում է — պարզ ստորոգյալ
  • քայլերով — միջոցի խնդիր
  • ահա — ժամանակի պարագա
  • տերը — բացահայտիչ
  • խանութի — հատկացուցիչ
  • փափուկ — որոշիչ

11. Ծաղկունյաց լեռների՝ կակաչներով ծածկված լանջին էր մեր հանգստյան տունը։

  • տունը — ենթակա
  • լանջին էր — բաղադրյալ ստորոգյալ
  • ծաղկունյաց — որոշիչ
  • լեռների —
  • կակաչներով — ներգործող խնդիր
  • ծածկված — որոշիչ
  • մեր — հատկացուցիչ
  • հանգստյան — որոշիչ

12. Ցոլակը նրանց ձին էր՝ կապտավուն մորթով։

  • ձին էր — բաղադրյալ ստորոգյալ
  • ցոլակը — ենթակա
  • նրանց — հատկացուցիչ
  • կապտավուն — որոշիչ
  • մորթով — որոշիչ

13. Երբ կանգնեց՝ փեշերը թափ տալու, աչքն ընկավ դիմացի ժայռին։

  • կանգնեց — պարզ ստորոգյալ
  • երբ — ժամանակի պարագա
  • փեշերը — ուղիղ խնդիր
  • թափ տալու — նպատակի պարագա
  • ընկավ — պարզ ստորոգյալ
  • աչքն — ենթակա
  • դիմացի — որոշիչ
  • ժայռին — հանգման խնդիր

14. Փոքրիկ աղջիկը մանկան զիլ ձայնով և համարձակ ինչ-որ բան էր ասում։ 

  • աղջիկը — ենթակա
  • ասում էր — պարզ ստորոգյալ
  • փոքրիկ — որոշիչ
  • մանկան — հատկացուցիչ
  • զիլ — որոշիչ
  • ձայնով — որոշիչ
  • և — կապ
  • համարձակ — ձևի պարագա
  • ինչ-որ — որոշիչ
  • բան — ուղիղ խնդիր

15. Թաղիքե գլխարկով երկրորդ ձիավորը Կաքավաբերդի գլխին հնություններ չէր որոնում։

  • չէր որոնում — ստորոգյալ
  • ձիավորը — ենթակա
  • թաղիքե — որոշիչ
  • գլխարկով  — որոշիչ
  • երկրորդ — որոշիչ
  • Կաքավաբերդի  — հատկացուցիչ
  • գլխին — տեղի պարագա
  • հնություններ — ուղիղ խնդիր

2. Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

  • քամու — սեռական հոլով, ու արտ, եզակի
  • առաջացնող — ենթակայական դերբայ, ացն պատճառական ածանց, ներգործական սեռ
  • կին — գոյական, ուղղական հոլով, ոջ արտ, եզակի
  • տարիներ — գոյական, հայցական հոլով, հոգնակի, վա արտ
  • առաջ — կապ, հետադրություն
  • լեռան — գոյական, սեռական հոլով, ան արտ, եզակի
  • այրվող — ենթակայական դերբայ, կրավորական սեռ
  • իրենց — անձնական դերանուն, երրորդ դեմք, հոգնակի, դերանվանական հոլով
  • փափուկ — որակական, ածական
  • մոտենում է — բայ, անկատար ներկա, սահմ. եղ, չեզոք, երրորդ դեմք, եզակի, են սոսկածանց
  • տերը — գոյական, ուղղական հոլով, ոջ արտ հոլովում
  • ծածկված — հարակատար դերբայ, կրավորական սեռ, ե խոնարհում
  • երբ — հարաբերական դերանուն
  • տալու — անորոշ դերբայ, սեռական հոլով
  • ընկավ —
  • համարձակ —
  • ասում էր —

24.02.2020

Բայի լրացումներ, պարագաներ։ Պարագաների տեսակները։

Կետադրիր տրված տեքստը։ Վերլուծիր նախադասությունները, որ կետադրելը հեշտ լինի։

Տեքստ

Սկսվել էին երկու հարյուր իննսունմեկերորդ օլիմպիաական խաղերը. երեք հարյուր ութսունհինգ թվականն էր։ Երեք ամիս առաջ՝ գարնան սկզբին, արագոտն սուրհանդակներն Օլիմպոսից ուղևորվել էին կայսրության չորս կողմերը՝ նույնիսկ նրա սահմաններից դուրս ազդարարելու առաջիկա խաղամրցումների մասին։ Խաղերի մրցակարգը՝ վաղնջականկ ժամանակներում օրենսդիր Լիկուրգոսի ձեռքով գրված, պատվիրում էր մրցումների ժամանակաշրջանում ռազմական գործողությունների դադարեցում, և պատերազմող կողմերի միջև հաշտությունը տևում էր ավելի քան հարյուր օր։
Հետմիջօրեի արևի կլոր սկավառակը կախվել էր Օլիմպոսի վրա՝ իր ոսկեդեղձան ճաճանչներով շռայլորեն լուսավորելով նրա՝ դարերի համար կառուցված վեհապանծ տաճարներն ու հուշարձանները։
Խաղերին մասնակցում էին ամենքը՝ ունևորներն ու չքավորները, կտրիճ ըմբոստներն ու նշանավոր զորավարները, նաև հասարակ զորականները։
Երբ հնչեց եղջերափողը ճանապարհի շրջադարձի վրա երևացին ծիրանագույն հանդերձներով պատանիները՝ հուժկու մարմիններով. նրանք տանում էին կայսեր պատգարակը։

Գտիր պարագաները, որոշիր՝ ինչ պարագա են։

  • կայսրության չորս կողմերը — տեղի պարագա
  • Օլիմպոսից — տեղի պարագա
  • շրջադարձի վրա — տեղի պարագա
  • Օլիմպոսի վրա — տեղի պարագա
  • երեք ամիս առաջ — ժամանակի պարգա
  • վաղնջական ժամանակներում — ժամանակի պարագա
  • մրցումների ժամանակաշրջանում — ժամանակի պարագա
  • ազդարարելու — նպատակի պարագա
  • հարյուր օր — չափի պարագա
  • լուսավորելով — ձևի պարագա

Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

Տեքստից գտիր հնչյունափոխված բառերը։


21.02.2020

Բայական անդամի լրացումներ

  • Խնդիրներ և պարագաներ։
  • Ուղիղ և անուղղակի խնդիրներ
  • Ուղիղ խնդրի առանձնահատկությունը։

Առաջադրանք.

  • Կետադրիր տեքստը։
  • Գտիր ուղիղ խնդիրները

Կորիոլանն ապստամբեց. նա հարձակվեց Հռոմի վրա՝ հռոմեացիներին ստիպելով փախչել։
Նա արհամարհեց ու մերժեց ծերակույտին։ Երբ երևաց մայրը, Կորիոլանն ընդառաջ գնաց՝ գրկախառնվելու, բայց հուզախռով մայրը բացականչեց դողդոջուն ձայնով, ընդհատ բառերով.
Հեռո՛ւ մնա ինձանից։ Դեռ պիտի տեսնեմ՝ արդյոք որդուս մոտ եմ եկել, թե թշնամուս։ Միթե՞ ծնել ու սնել եմ, որ քեզ ապստամբ տեսնեմ։
Մոր խոսքերը որդու սիրտը շանթահարեցին։ Սարսռաց որդին, և զայրույթն անցավ՝ մակընթացությունից փոխվելով տեղատվության։ Մոր գիրկն ընկավ աննկուն ու անընկճելի զորավարը։
Եվ կտրիճ զավակը հակառակորդին հանձնվելով, սրախողխող եղավ։

2. Անուղղակի խնդիրներ։ Հոլովներով և կապերով արտահատված անուղղակի խնդիրները՝ իմաստային տեսանկյունից (տե՛ս նյութում)։ 

  • Հանգման խնդիր
  • Միջոցի խնդիր
  • Անջատման խնդիր
  • Հանգման խնդիր

Առաջադրանք.

Վերևի տեքստից գտիր անուղղակի խնդիրները։


19.02.2020

1. Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

Գարուն էմեկն այն անհամար գարուններից, որ զարդարել էին երկիրը և որոնցից հարյուրը ապրեց երջանկության ու տխրության բանաստեղծը՝ աշխարհահռչակ Սաադին։ Առավոտ վաղ զարթնեց նա, իջավ պարտեզ նորից լսելու հավքերի երգը և նորից տեսնելու գարնան հրաշքը։ Նայեց Շիրազի դաշտին՝ գարնան շնորհներով ու վարդերով պճնված, որ վաղորդայնի նիրհն էր առնում պարուրված ճերմակաթույր շղաթշներով։ Նստեց ծածկած հասմիկի թփի տակ՝ Սպահանի գորգի վրա և դողդոջյուն մատներով բռնեց վարդենու այդ գիշեր փտած բողբոջը, մոտեցրեց դեմքին։ Սիրո կրակով թրթռուն հովը վարդերի ականջին կուսական շնչով սեր էր շշնջում, որ բերել էր հեռավոր սոխակներից։
Աշխարհը վետվետում է անվախճան ու սիրավառ արբեցումով, հիշեց Սաադին իր խոսքերը, ականջը հավքերի երգին և սպիտակ գլուխը կարմրափթիթ վարդերի մեջ թաղած։

2. Տեքստից գտիր հանրահայտ, թռչուն, զարդարված, առավոտ, սյուք, ունկ բառերի հոմանիշները։

  • Հանրահայտ – աշխարհահռչակ
  • Թռչուն – հավք
  • Զարդարված – պճնված
  • Առավոտ – վաղորդայն
  • Սյուք – հով
  • Ունկ – ականջ

3. Գտիր մեկ բառ, որ լինի արմատ+հոդակապ+արմատ կառույցի։

  • Ճերմակաթույր

4. Գտիր մեկ ածանցավոր բառ։

  • երջանկություն

5. Տեքստից գտիր մեկական ա ներքին և ան արտաքին հոլովների ենթարկվող բառ։

  • Տխրության – ա ներքին
  • Գարնան – ան արտաքին

6. Տեքստից գտիր անկանոն բայերը։

  • Բերել, տեսնել, առնել

7. Տեքստից գտիր սոսկածանցավոր բայերը։

  • Զարթնել – զարթ-ն-ել
  • Տեսնել – տես-ն-ել
  • Առնել – առ-ն-ել
  • Բռնել – բուռ-ն-ել

8. Գտիր տեքստի բաղադրյալ ստորոգյալները։

  • նիրհն էր, սեր էր շշնջում

17.02.2020

1.Կետադրիր տրված նախադասությունները։ Որոշիր բացահայտիչների տեսակները։ Գտիր նախադասության գլխավոր անդամները, որոշիր ստորոգյալների տեսակը, ընդգծիր նաև գոյականական անդամի լրացումները։

  • Այդ երգը նա նվագել է (պարզ) իր հայրենի քարանձավներում` բարձրադիր այդ երկրում (բուն)։
  • Իրիկնաժամին նստում եմ (պարզ) մենակ կանաչ առվի մոտ՝ ուռիների տակ (մասնավորեցնող)։
  • Հենց հաջորդ կիրակի՝ առավոտ կանուխ, որսորդ Անտոնը բռնեց (պարզ) անտառի ճանապարհը։
  • Մենք՝ քո խոնարհ ծառաներս, յոթ եղբայր ենք (բաղադրյալ)։
  • Ինքնաթիռի անձնակազմը շնորհավորում է (պարզ) ձեզ ու տալիս (պարզ) այս վկայագիրը, որպես հիշատակ (մասնական)։
  • Քաղաքն ուներ (պարզ) երկու անուն՝ Գորիս և Կյորես։
  • Ոչինչ եկեղեցական չկար (պարզ)` այդ ուխտավայրերում ո՛չ գիր, ո՛չ խաչ։
  • Այդ ժխորից՝ մարդկանց ու անասունների կանչերից, ազատ էր (բաղադրյալ) Պասաժը։
  • Ահա, երևաց (պարզ) ինքը՝ քաղաքագլուխ Մաթևոս բեյը (բուն)։
  • Ո՞ւր էիր (բաղադրյալ) երեկ՝ ամբողջ օրը (մասնավորեցնող)։
  • Դիմացը՝ փողոցում, էլեկտրական խոշոր լամպ կար (պարզ)։
  • Մի անգամ էլ, շատ տարիներ առաջ (մասնավորեցնող) ճռնչաց (բաղադրյալ) այգու դուռը։
  • Ձեռքով նշան էր անում (պարզ) դեպի ներքև՝ դեպի գետի արմունկը։
  • Ներքևը՝ ձորում, թառել են (պարզ) մի քանի տներ։

2. Արտագրիր տեքսը, լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։

9-1

Ջրօրհնեքից մի քանի ամիս անց գյուղ գնացի պրկված նյարդերս փոքր-ինչ հանգստացնելու: Ապրում էի գյուղից բավականին հեռու՝ ծաղկազարդ սարի լանջին ուր մի քանի քողտիկներ կային, որոնիցից մեկն էլ իմն էր: Շուրջանակի փռված են դալար մարգագետինները՝ եզերված սաղարթախիտ անտառներով: Անհուն, խորունկ մի անդորրություն է սփռված հուռթի դաշտերին ու անտառներին: Մի կայուն լռություն, որով կարծես հագեցած լինի օդի ամեն մի հյուլեն:

Զգում եմ, ինչպես մեծ քաղաքի աղմուկի գրգռված ու պոկված ջղերս այս անդորրություն մեջ ազատվում են լարվածությունից, անհագաբար շնչում եմ մաքուր օդը, և հոգիս ներդաշնակվում է բնության հետ: Օրերով թափառում եմ զմրուխտե մարգագետօիններում՝ խորհում մեծ ու անհուն բնության մասին:

Արևի տիեզերքի ամենից հզորն ու գեղեցիկը թևատարած սավառ նում է քշելով թուխպ բրդի քուլաների նմանվող ծվենները:

Հրաշագործ բնությունը մարդկանց շնորհել է ուժ ու խելք՝ կռելու իրենց ճակատագիրը:


14.02.2020

Կատարիր ֆլեշմոբի առաջադրանքները։


12.02.2020

1.Շարահյուսորն վերլուծիր և կետադրիր տրված նախադասությունները։

  1. Հեծվորը Կոստան աղան է` սպիտաիկ ձիու վրա։
  2. Վեց շուն ուներ` մեկը մյուսից կատաղի։
  3. Որմնախորշի գրադարակից նրան էին նայում մատյանները` փղոսկրյա կազմով,  ոսկեզօծ ու ակնազարդ։
  4. Հեծյալները` կիսամերկ կմաղքացած, օրորվում էին թամբի վրա։
  5. Նա գեղեցիկ մի այր էր` թախծալի աչքերով։
  6. Լաստախելի մոտ ղեկաթիակը բռնած կանգնել էր մի ջլուտ տղամարդ` մոտ հիսուն տարեկան։
  7. Քարաժայռերից մեկի կատարին կա մի հինավուրց մենաստան` բնական պարիսպներով գոտևորված։
  8. Շրջադարձի վրա երևացին ծիրանագույն հանդերձներով պատանիները` հուժկու մարմիններով։
  9. Պճնասեր կանայք՝ հագնված ամենավերջին նորաձևությամբ, սեթևեթում էին։
  10. Սոֆիևկան քաղաքամերձ մի չնաշխարհիկ արվարձան էր` գողտրիկ դղյակով։
  • Հեծվորը` Կոստան աղան էր սպիտաիկ ձիու վրա։
  • Կոստան – ենթակա
  • Աղան էր – ստորոգյալ
  • Հեծվորը՝ Կոստան – բացահայտիչ
  • Սպիտաիկ – որոշիչ
  • Ձիու վրա – տեղի պարագա
  • Վեց շուն ուներ` մեկը մյուսից կատաղի։
  • Ուներ – ստորոգյալ
  • Շուն – ուղիղ խնդիր
  • Վեց – որոշիչ
  • Մեկը մյուսից կատաղի – բացահայտիչ
  • Որմնախորշի գրադարակից նրան էին նայում մատյանները` փղոսկրյա կազմով ոսկեզօծ ու ակնազարդ։
  • Նայում էին – ստորոգյալ
  • Մատյանները – ենթակա
  • Փղոսկրյա – որոշիչ
  • Ոսկեզօծ – որոշիչ
  • Ակնազարդ – որոշիչ
  • Որմնախորշի – հատկացուցիչ
  • Գրադարակից – տեղի պարագա
  • Մատյանները՝ փղոսկրյա կազմով ոսկեզօծ ու ակնազարդ – բացահայտիչ
  • Հեծյալները կիսամերկ` կմաղքացած, օրորվում էին թամբի վրա։
  • Հեծյալները – ենթակա
  • Օրորվում էին – ստորգյալ
  • Կիսամերկ – որոշիչ
  • Թամբի վրա – տեղի պպարագա
  • Կմաղքացած — հարակատար դերբայ
  • Նա գեղեցիկ մի այր էր՝ թախծալի աչքերով։
  • Նա – ենթակա
  • Այր էի – ստորոգյալ
  • Գեղեցիկ – որոշիչ
  • Թախծալի – որոշիչ
  • Թախծալի աչքերով – բացահայտիչ
  • Լաստախելի մոտ ղեկաթիակը բռնած կանգնել էր մի ջլուտ տղամարդ՝ մոտ հիսուն տարեկան։
  • Տղամարդ – ենթակա
  • Կանգնել էր – ստորոգյալ
  • Ջլուտ – որոշիչ
  • Մոտ հիսուն տարեկան – որոշիչ
  • Լաստախելի մոտ – տեղի պարագա
  • Ղեկաթիակը բռնած – ձևի մակբայ
  • Քարաժայռերից մեկի կատարին կա մի հինավուրց մենաստան՝ բնական պարիսպներով գոտևորված։
  • Կա – ստորոգյալ
  • Մենաստան – ենթակա
  • Քարաժայռերից մեկի կատարին – տեղի պարագա
  • հինավուրց – որոշիչ
  • Մենաստան՝ բնական պարիսպներով գոտևորված – բացահայտիչ
  • Բնական – որոշիչ
  • Շրջադարձի վրա երևացին ծիրանագույն հանդերձներով պատանիները՝ հուժկու մարմիններով։
  • Երևացին – ստորոգյալ
  • Պատանիները – ենթակա
  • Պատանիները՝ հուժկու մարմիններով – բացահայտիչ
  • Շրջադարձի վրա – տեղի պարագա
  • Ծիրանագույն – որոշիչ
  • Հուժկու – որոշիչ
  • Պճնասեր կանայք՝ հագնված ամենավերջին նորածևությամբ, սեթևեթում էին։
  • Կանայք – ենթակա
  • Սեթևեթում էին – ստորոգյալ
  • Պճնասեր – որոշիչ
  • Ամենավերջին – որոշիչ
  • Կանայք՝ հագնված ամենավերջին նորաձևությամբ – բացահայտիչ
  • Սոֆիևկան քաղաքամերձ մի չնաշխարհիկ արվարձան էր՝ գողտրիկ դղյակով։
  • Սոֆիևկան – ենթակա
  • Արվարձան էր – ստորոգյալ
  • Քաղաքանմերձ – որոշիչ
  • Չնաշխարհիկ – որոշիչ
  • Արվարձան էր՝ գողտրիկ դղյակով – բացահայտիչ

2. Շարահյուսորն վերլուծիր և կետադրիր տրված նախադասությունները։

  1. Դառը մտորումները բզկտում էին սպարապետի՝ ազգի ցավերով տառապող զգայուն հոգին։
  2. Արսենը ամենևին չէր նկատում կնոջ՝ արտասուքով ողողված աչքերը։
  3. Արևի շողերը ցրում էին թուխպի՝ բրդի քուլաներին նմանվող ծվենները։
  4. Առավոտյան Անիի դեպի արևմուտք նայող դարպասից դուրս եկավ մի հեծյալ։
  5. Ձորալանջին հպարտ վեր էր խոյանում Թովմա առաքյալի՝ հնությունից մամռակալած վանքը։
  6. Հայացքը չէր կտրում լեռների՝ տեգերի նման ցցված հրաբխային սուր կատարներից։
  • Դառը մտորումները բզկտում էին սպարապետի՝ ազգի ցավերով տառապող զգայուն հոգին։
  • Մտորումները – ենթակա
  • Բզկտում էին – ստորոգյալ
  • Դառը – որոշիչ
  • Սպարապետի – հատկացուցիչ
  • Զգայուն – որոշիչ
  • Սպարապետի՝ ազգի ցավերով տառապող զգայուն հոգին – բացահայտիչ
  • Արսենը ամենևին չէր նկատում՝ կնոջ արտասուքով ողողված աչքերը։
  • Արսենը – ենթակա
  • Չէր նկատում – ստորոգյալ
  • Չէր նկատում կնոջ՝ արտասուքով ողողված աչքերը – բացահայտիչ
  • Արևի շողերը ցրում էին թուխպի՝ բրդի քուլաներին նմանվող ծվենները։
  • Շողերը – ենթակա
  • Ցրում էին – ստորոգյալ
  • Արևի – հատկացուցիչ
  • Թուխպի – հատկացուցիչ
  • Բրդի – հատկացուցիչ
  • Թուխպի՝ բրդի քուլաներին նմանվող ծվենները – բացահայտիչ
  • Առավոտյան Անիի՝ դեպի արևմուտք նայող դարպասից դուրս եկավ մի հեծյալ։
  • Հեծյալ – ենթակա
  • Դուրս եկավ – ստորոգյալ
  • Անիի – հատկացուցիչ
  • Դեպի արևմուտք նայող – որոշիչ
  • Առավոտյան – ժամանակի պարագա
  • Անիի՝ դեպի արևմուտք նայող դարպասից – բացահայտիչ
  • Ձորալանջին հպարտ վեր էր խոյանում Թովմա առաքյալի հնությունից մամռակալած վանքը։
  • Խոյանում էր – ստորոգյալ
  • Վանքը – ենթակա
  • Հնությունից մամռակալած – որոշիչ
  • Առաքյալի – հատկացուցիչ
  • Հպարտ – ձևի մակբայ
  • Ձորալանջին – տեղի պարագա
  • Հայացքը չէր կտրում՝ լեռների տեգերի նման ցցված, հրաբխային սուր կատարներից։
  • Չէր կտրում – ստորոգյալ
  • Հայացքը – ուղիղ խնդիր
  • Լեռների – հատկացուցիչ
  • Տեգերի նման ցցված – որոշիչ
  • Սուր – որոշիչ

10.02.2020

թեստ


07.02.2020

Գոյականի լրացումներ

Առաջադրանք. 

  1. Լրացրու բաց թողած տառերը։
  2. Գտի՛ր որոշիչները, որտեղ հարկավոր է, կետադրիր։
  3. Գտի՛ր հատկացուցիչները, որտեղ հարկավոր է կետադրիր։
  4. Գտի՛ր բացահայտիչները, կետադրիր։

Տեքստ

որոշիչհատկացուցիչ բացահայտիչ

Մարզպետունի իշխանն այդ օրը զվարթ տեսք ուներ, հագել էր տոնական զգեստ։ Գլխին դրել էր պողպատյա արծաթազարդ սաղավարտ՝ սպիտակ ցցունքով և նախարարական զինանշանով։ Փայլփլում էին պղնձյա լանջապանակը, բազպանները, սրունքներին ամրացված երկաթահյուս զանգապանները և ճտքավոր կոշիկները։ Ծանր սուրը՝ արծաթազօծ պատյանով ըստ ամենայնի, լրացնում էր նրա զինվորական զարդարանքը։

Երբ ամենքը իրենց տեղերը բռնեցին, իշխանն առաջացավ դեպի հովանոցի սյունաշարը և կանգնելով մարմարյա սանդուղքի վերին աստիճանին խրոխտ ձայնով խոսեց:

Ազնիվ իշխաններ և իշխանուհիներ, սիրելի զինակիցներ մեր քաջազն արքան` Աշոտ Երկաթը, անհաջողությունից քաշվել է կաքավաբերդ և փակվելով անառիկ ամրոցում սպասում է մեր օգնությանը։ Գահը թափուր է։ Ո՞վ պիտի մտածի հայրենիքի փրկության համար։ Երդվում եմ իմ հայրենիքի արևով, որ չեմ վերադառնա իմ ընտանիքի գիրկը մինչև վերջին հագարացին չհալածվի Հայաստանից։


05.02.2020

Նախադասության գլխավոր անդամներ։

  • Ենթակա՝ նախադասության արտահայտած գործողության կատարող։
  • Ստորոգյալ՝ այն գործողությունը, որ կատարում է ենթական։

Ստորոգյալի տեսակները

  • Պարզ ստորոգյալ՝ արտահայտված է միայն խոնարհված բայով և հնարավոր է պարզել եղանակը։
  • Բաղադրյալ ստորոգյալ՝ արտահայտված է այլ խոսքի մասով կամ անդեմ բայով (անկախ դերբայով)+ դիմավոր բայ (որպես կանոն՝ օժանդակ բայ)։

Օր.՝

  • Թփերից դուրս թռավ մի եղնիկ։- պարզ ստորոգյալ
  • Մենք անձայն նստած էինք սենյակում։ -բաղադրյալ ստորոգյալ։

Առաջադրանք. Գտիր ենթականերն ու ստորոգյալները, որոշիր ստորոգյալների տեսակները։

ենթակա   —   պարզ ստորոգյալ    —   բաղադրյալ ստորոգյալ

  • Խոսակցությունն ավելի հաճելի էր նրան։
  • Մարդիկ ու մեքենաները անցուդարձ էին անում։
  • Անտառն ավելի գեղեցիկ էր թվում։
  • Այժմ անձրևում է։
  • Վերջապես խախտվեց լռությունը։
  • Բարակ անձրևը իր միլիոնավոր մատներով թակում էր հոգնած զինվորների վերարկուները։
  • Այնուհետև ամբողջ օրը բանտի բոլոր խցերից լսվում էին անեծքի դառնաշունչ խոսքեր։
  • Բեղանին դրված թույլ ճրագը հազիվ էր լուսավորում մռայլ սենյակի ծխոտ, սև պատերը։
  • Ռուբենը մտքում նեղանում էր նրա այդ տարօրինակ հանգստությունից։
  • Դա մի չոր ու ցամաք, հասակավոր կին էր՝ բարի, մշտաշարժ, խստադեմ։

2. Նախադասությունների կազմությունը՝ պարզ և բարդ (մեկ ստորոգյալ ունեցողները պարզ են, մեկից ավելի ստորոգյալ ունեցողերը՝ բարդ)։

3. Պարզ համառոտ և պարզ ընդարձակ նախադասություններ։ Նախադասության երկրորդական անդամներ։

Առաջադրանք. Կարդա տեքստը, նախադասությունների կողքին նշում արա, թե ինչպիսի նախադասություն են՝ պա՞րզ, բա՞րդ, պարզ ընդարձա՞կ թե համառոտ։

Հաղթանակ

  • Ուսումնական համակարգերի մեծ մասը սովորեցնում է պայքարել պարտության դեմ։ պարզ, ընդարձակ 
  • Դպրոցում երեխաներին սովորեցնում են, որ իրենց համար դժվար է լինելու աշխատանք գտնելը, նույնիսկ եթե դիպլոմ ստանան։ բարրդ նախադասություն
  • Տանն աշխատում են նախապատրաստել այն մտքին, որ ամուսնությունների մեծ մասն ավարտվում է ամուսնալուծությամբ, և որ զույգերի մեծ մասն ի վերջո հիասթափություն է միայն բերում։ բարդ
  • Ապահովագրական գործակալություններն ընդհանուր հոռետեսությունն են սատարում։ պարզ, ընդարձակ
  • Նրանց կրեդոն է՝ դուք քիչ հնարավորություն չունեք ավտովթարի ենթարկվելու, հրդեհի կամ ջրհեղեղի զոհ դառնալու։ բարդ
  • Այնպես որ, հեռատես եղեք, ապահովագրվեք։ բարդ
  • Զանգվածային լրատվամիջոցները լավատեսներին զօրուգիշեր հիշեցնում են, որ մարդիկ ամեն տեղ անպաշտպան են։ բարդ
  • Լսե՛ք գուշակներին. պարզ, համառոտ
  • Բոլորը խոսում են միայն Ապոկալիպսիսից կամ պատերազմից։ պարզ, ընդարձակ
  • Համաշխարհային պարտություն, տեղային պարտություն, անձնական պարտություն… պարզ, ընդարձակ
  •  Միայն նրանց ձայնն է լսվում, ով խոսում է անուրախ ապագայից։ բարդ
  • Ո՞ր մի մարգարեն կհամարձակվի հայտարարել, թե ապագայում ամեն ինչ ավելի ու ավելի լավ է լինելու։ բարդ
  •  Իսկ երբ խոսքը իր՝ մարդու մասին է, ո՞վ կհամարձակվի երեխաներին դպրոցում սովորեցնել, թե ինչ պիտի անեն, որ լավագույն դերի համար «Օսկար» ստանան։ բարդ
  •  Ինչպե՞ս արձագանքեն՝ հաղթած լինելով համաշխարհային մրցաշարում։ պարզ, ընդարձակ
  • Ի՞նչ անել, եթե ձեր փոքրիկ ձեռնարկությունը վերածվել է միջազգային ընկերության։ բարդ
  • Արդյո՞ւնքը։ պարզ, համառոտ
  •  Երբ մարդ հաղթանակ է տանում, զրկվում է ուղղվածությունից և հաճախ այնքան շլացած է լինում, որ անմիջապես ինքն է կազմակերպում սեփական պարտությունը, որ վերադառնա իրեն ծանոթ՝ «նորմալ» իրադրություն։ բարդ

Առաջադրանք.  50-70 բառի սահմանում տեսակետդ շարադրիր հաղթանակի ու դրա ազդեցության մասին։

Ես համաձայն չեմ այն մտքի հետ, որ մարդկանց սովորեցնում են օրինակ՝ «ամուսնությունը կարող է վերջանալ ամուսնալուծությամբ», կամ, որ «դժվար է լինելու աշխատանք գտնելը նույնիսկ եթե դիպլոմ ստանաս»: Բայց հոռետեսությունն ամեն դեպքում տարածում են: Իմ կարծիքով մարդիկ ընդհակառակը՝ ավելի շատ իդեալիզացնում են ապագայի սպասումները: Այսինքն, օրինակ՝ դպրոցներում սովորեցնում են, որ, եթե սովորես գերազանց, ուրեմն ապագայում շատ բաների կհասնես, կունենաս լավ աշխատանք, կլինես հարուստ և այլն: Բայց գիտականորեն ապացուցված է, որ գերազանց սովորողների մեծ մասը մեծանալով դառնում են ալկոհոլի գերիներ: Եվ ամեն դեպքում քիչ առաջ ներկայացվաց երկու տեսություններըն էլ սխալ են: Հաղթանակի հասած մարդկանց մի մասն իրեն կորցնում է, իսկ մյուս մասը շարունակում է սովորել: Բայց ոչ մի տեղ քեզ չեն սովորեցնի ինչպես հասնել հաղթանակի, որովհետև դա ոչ ոքի օգուտ չի տա: Մարդկանց կառավարում է էգոիզմը, իսկ էգոիզմն ու նախանձը ոչ ոքի թույլ չի տա ուրիշին բացատրել հաղթանակի հասնելու ճանապարհի մասին: Յուրաքանչյուրը ցանկանում է լինել յուրահատուկ, տարբերվող ու աննման: Յուրաքանչյուրն ուզում է հասնել ինչ-որ մի բարձր կետի զուտ ցույց տալու համար, որ իր կյանքում ինչ-որ բանի հասել է: Այդ «հաղթանակ» կոչվածը իրականում չունի միակողմյան բացատրություն:


31.01.2020

Լրացրու բաց թողած տառերը։

Տեքստ

Հռոմեացի զորավար Մարկոս Անտոնիոսը, տիրելով Լիբիային և Եգիպտոսին, իր մեծաքանակ զորքով արշավանք է սկսում պարթևների դեմ։
Անտոնիոսի մեջ արարիչն ասես կուտակել էր մահկանացուներին բնորոշ բոլոր այպանելի գծերը. նա ուխտադրուժ էր, արնախում և փառասեր։ Այդ ինքնահավան և ամբարտավան այրը, պարթևներից մի լավ ջարդ ստանալով, զորքերի փրկված մնացորդներով մի կերպ ճողոպրում է, խուճապահար հասնում Հայաստան՝ օթևան խնդրելով հայոց արքա Արտավազդից։ Եթե լիներ խորամանկ դիվանագետ, հայոց թագավորն ինքն էլ մի վճռական հարված կհասցներ և վերջնականապես կջաղջախեր վաղեմի թշնամուն՝ դաս տալով նրա հայորդներին։ Բայց լինելով բանաստեղծ, մարդկային կարեկցանքի ու վեհանձնության մարմնացում, ոչ միայն չի ջաղջախում մազապուրծ թշվառականին, այլև ապաստան է տալիսամբողջ ձմեռ կերակրում զորքի սովալլուկ մնացորդներին։ Մի երեկո Արտաշատի կիսաշրջանաձև թատրոնը լեփ-լեցուն էր հանդիսականներով։ Այդ օրը բեմադրվելու էր Արտավազդի՝ Տիգրան Մեծին նվիրված թատերգությունը։ Դավադիրները հենց թատերասրահում ձերբակալում են արքային՝ Արտավազդին՝ տանելով Ալեքսանդրիա կնոջ և երեխաների հետ միասին։

Գտիր բազմաթիվ, բանակ, գոռոզ, տղամարդ բառերի հոմանիշները։

  • բազմաթիվ — մեծաքանակ
  • գոռոզ — ամբարտավան
  • տղամարդ — այր
  • բանակ — զորք

Տեքստում կան իրար հոմանիշ 2 զույգ բառեր. գտիր դրանք։

  • թագավոր — արքա
  • ապաստան — օթևան

Տեքստից գտիր երեք հնչյունափոխված բառ։

  • վճռական — վճիռ    ի-ը
  • նվիրված — նվեր     ե-ի
  • մարմնացում — մարմին   ի-ը

Տեքստից գտիր մեկական բառ, որ համապատասխանի տրված կառույցին.

  • արմատ+հոդակապ+արմատ — բանաստեղծ
  • արմատ+ածանց — վճռական
  • արմատ+արմատ+ածանց — վեհանձնություն

Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

  • սկսում է — սահմանական եղ. անկատար ներկա, երրորդ դեմք, եզակի թիվ
  • տալիս է — սահմանական եղ. անկատար ներկա, երրորդ դեմք, եզակի թիվ
  • կհասցներ — դիմավոր բայ, ենթադրական եղանակ, անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ
  • տիրելով — անորոշ դերբայ, գործիական հոլով
  • բոլոր — որոշյալ դերանուն
  • ամբողջ — որոշյալ դերանուն
  • ինքն — անձնական դերանուն
  • վճռական — որակական ածական
  • փառասեր — որակական ածական
  • օրը — ժամանակի մակբայ
  • և — շաղկապ
  • մեջ — կապ
  • վերջնականապես — ձևի մակբայ
  • վեհանձնության — սեռական հոլով, ան արտ.
  • ձմեռ — ուղղական հոլով
  • հանդիսականներով — գործիական հոլով, ի արտ. ,  հոգնակի թիվ

Հունվար ամիս

01.20.2020

  1. Լրացրու բաց թողած տառերը։

Տեքստ

Հայկազն նահապետի այս դաստակերտը, որ Տրդատի շնորհիվ շքեղ վերաշինվելով դարձել էր անառիկ բերդ, Այրարատ նահանգի երկու գավառները միմյանցից բաժանող Գեղասարի գոգավոր հարթության վրա էր։ Բարձունքի սարավանդը, որի վրա էր դղյակը, շրջապատված էր խորունկ կիրճերով, լեռների խրոխտ ու գմբեթարդ գագաթներով։ Ամրոցը պատսպարված էր բնական ամրություններով, ինչպես նաև կոկված ու հղկված որձաքարե ժայռերով։ Հարավարևելյան կորնթարդ բարձունքի  սարավանդին կանգնած էին հյուրընկալ հսկաները՝ արքունական հինավուց դղյակը՝ իր զվարթ կառույցներով ու գողտրիկ մատուռներով, Տրդատի հոյակապ հովանոցը՝  վերասլաց սյուներով, քարե արձաններով, քանդակազարդ ձեղունով, ազատատենչ ոգուց բխող զարդաքանդակներով։ Միջօրեի տապն անցել էր. լուսնկա զովաշունչ երեկո էր: Ներքևում՝կիճում, անցուդարձը դադարել էր, անօթևան ճամփորդները օթևան էին ստացել Այրիվանքում, որի խորշերից մոմի թրթռացող լույս էր երևում։
Հինավուրց Գառնու ամրոցում արթուն էր միայն թագուհին՝ Սահականույշը։

Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

  • շնորհիվ — կապ, երկդրություն
  • անառիկ — որակական ածական
  • միմյանցից — փոխադարձ դերանուն, բացառական հոլով
  • հարթության — գոյական, սեռական հոլով, ա արտ.
  • որի — հարաբերական դերանուն, սեռական հոլով
  • վրա — անիսկական կապ
  • լեռների — գոյական, սեռական հոլով, ա արտ.
  • հինավուրց — որակական ածական
  • ոգուց — գոյական, բացառական հոլով, ու արտ.
  • բխող — ենթակայական դերբայ, չեզոք, պարզ
  • երևում էր — անկատար անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի թիվ, պարզ, չեզոք
  • ամրոցում — գոյական, ներգոյական, ի  արտ.
  • միայն — ընդհանրական մակբայ

Տեքստից գտիր կալվածք, անջատել, ձոր, ասպնջական, թագավոևրական, ապարանք, տանիք, շոգ, լոկ բառերի հոմանիշները։

  • կալվածք — դաստակերտ
  • անջատել — բաժանել
  • ձոր -կիրճ
  • ասպնջական — հյուրընկալ
  • թագավորական — արքունական
  • ապարանք — դղյակ
  • տանիք — ձեղուն
  • շոգ — տապ
  • լոկ — միայն

 

 

 

 

Դեկտեմբեր ամիս

09.12.2019

Լրացրու բաց թողած տառերը

Փոքրասիական Եփեսոս քաղաքում պաշտում էին մայրության և արգասաբերության աստվածուհուն՝ Արտեմիսին, ներ-ողում նրա շնորհներն ու զարմանահրաշ գեղեցկությունը։ Ի պատիվ սիրելի աստվածուհու եփեսոսցիները որոշեցին կառուցել մի այնպիսի տաճար, որի նմանը չի եղել աշխարհում։
Հարյուր քսան տարի տևեց նրբագեղ տաճարի շինարարությունը։ Կառույցը ապշեցնում էր շքեղությամբ. շրջապատված էր բարձրաքանդակ մույթերով, ժանեկազարդ խոյակներով։ Որմնաքանդակները Արտեմիսին ներկայացնում էին իր ամբողջ պերճանքով. նա զարդարված էր բնական քարերով՝ հակինթով, սուտակով, շափյուղայով, իսկ աչքերը խոշոր ադամանդներ էին, որոնք շողարձակում էին նաև ականակիտ խավարում։ Եփեսոսի բնակիչները հպարտանում էին Արտեմիսի՝ դարերի համար կառուցված տաճարով և քաղաք մտած օտարերկրացիներին այնտեղ առաջնորդում՝ տեսնելու հրաշակերտ շինությունը, ապշելու մարդկային հանճարով՝ ամենաստեղծ ու խորաթափանց։

Քեզ առաջին անգամ հանդիպած բառերը դուրս գրիր և գտիր դրանց բացատրությունները բառարանի օգնությամբ։

  • արգասաբերություն — պտղաբերություն

Գտիր է (ե)-ի, ը-ի, ու-ի և երկհնչյունի հնչյունափոխությամբ երկուական բառ, վերականգնիր անհնչյունափոխ ձևերը։

  • ժանեկազարդ — ժանյակ — երկհնչյուն
  • շինարարություն — շեն է(ե)
  • բարձրաքանդակ — ը
  • որմնաքանդակ — ը
  • նրբագեղ — նուրբ — ու
  • շքեղություն — շուք — ու

Գտիր մեկական պարզ, բարդ, ածանցավոր և բարդածանցավոր բառ տեքստում։

  • փոքրասիական — ածանցավոր
  • գեղեցկություն — ածանցավոր
  • աշխարհ — պարզ
  • քաղաք — պարզ
  • նրբագեղ — բարդ
  • զարմանահրաշ — բարդ

Տեքստում գտիր դիցուհի, պտղաբերություն, բոլոր, շքեղություն, փայլփլալ, մեծ  բառերի հոմանիշները։

  • դիցուհի — աստվածուհի
  • պտղաբերություն — արգասաբերություն
  • բոլոր — ամբողջ
  • շքեղություն — պերճանք
  • փայլփլալ — շողարձակել
  • մեծ — խոշոր

Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

  • փոքրիասիական — ածական, հարաբերական
  • մայրության — գոյական, սեռական հոլով, եզակի
  • Արտեմիսին — գոյական, հատուկ, եզակի, տրական հոլով
  • աստվածուհու — գոյական, սեռական հոլով, եզակի
  • կառուցել — բայ, անորոշ, ուղղական պարզ, ներգործական
  • որի — հարաբերական դերանուն, սեռական հոլով
  • չէ եղել — բայ, սահմանական եղանակ, վաղակատար ներկա, ժխտական, երրոդ դեմք, պարզ, եզակի, չեզոք
  • հարյուր քսան — քանակական թվական
  • տարի — գոյական, հայցական հոլով, եզակի
  • ապշեցնում էր — բայ, սահմանական եղանակ, անկատար անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի, ածանցավոր, չեզոք
  • շրջապատված — բայ, ենթակայական, ածանցավոր, կրավորական
  • որոնք — հարաբերական դերանուն
  • տաճարով — գոյական, գործիական հոլով, եզակի
  • այնտեղ — ցուցական հոլով
  • տեսնելու — բայ, անորոշ, սեռական հոլով, ածանցավոր, ներգործական

12.04.2019

  • Լրացրու տեքստում բաց թողած տառերը։

    Համերգը մոտենում էր վախճանին, իսկ Փափազյանը շարունակում էր սառնասիրտ ու ամբարտավան ոճով՝ կարծես արհամարհելով հանդիսականներին։ Հայտարարվեց վերջին համարը՝մենախոսություն «Մագբեթ» ողբերգությունից։ Երկու խոսք էլ չէր ասել, և մեկ էլ ամբողջ դահլիճը լարվեց ու շունչը պահած ակնապիշ նայում էր դերասանին։ Նրա մի այտը քարացավ, իսկ մյուսը ջղ-ին ցնցվում էր։ Մկանները ջղագրգիռ դողում էին, իսկ աչքը կարծես ծռվել էր և ահա, ուր որ է, դուրս պիտի պոռթկար ակնակապիճից։ Տանջալլուկ մի ոճրագործ էր մեր աչքի առաջ։

    Երկու մարդ կռվում էին Փափազյանի մեջ, ու հաղթեց անօրեն ոճրագործը։ Երբ նա բարձրացրեց աջ ձեռքը՝ երևակայական դաշույնը բռնած,՝ մարդիկ տեսան այդ դաշույնը։ Այո՛, տեսան։ Ու թեև գիտեի՝ նրա ձեռքիքն ոչինչ չկար, ոչ ոք ինձ չէր կարող համոզել, թե նրա ձեռքին այդ պահին լույսի տակ փայլող դաշույն չտեսա։

    Դուրս գրիր քեզ առաջին անգամ հանդիպած բառերը, գտիր դրանց բացատրությունները։

    • ոճրագործ — հանցագործ
    • ջղագրգիռ — ջղեր գրգռող, նյարդայնացնող, նյարդային վիճակ ստեղծող
    • ակնապիճ — ակնաբույն

    Վանկատիր և գրիր, թե քանի բաց և քանի փակ վանկ ունեն  հանդիսական, հայտարարվեց, մենախոսություն, երևակայական  բառերը։

    • հան-դի-սա-կան — երկու փակ, երկու բաց
    • հայ-տա-րար-վեց — երեք փակ, մեկ բաց
    • մե-նա-խո-սութ-յուն — երկու փակ, երեք բաց
    • ե-րե-վա-կա-յա-կան — մեկ փակ, հինգ բաց

    Տեքստից գտիր հնչյունափոխված 3 բառ, վերականգնիր անհնչյունափոխ ձևը։

    • սառնասիրտ — սառը ը↑
    • ջղագրգիռ — ջիղ ի→ը
    • ոճրագործություն — ոճիր ի↑

    Տեքստում գտիր ավարտ, բառ, թուշ, շեղվել, հանցագործ բառերի հոմանիշները։

    • ավարտ — վախճան
    • բառ — խոսք
    • թուշ — այտ
    • շեղվել — ծռվել
    • հանցագործ — ոճրագործ

    Բառակազմական վերլուծության ենթարկիր համերգ,սառնասիրտ, հանդիսական, վերջին, մենախոսություն բառերը։

    • համ(արմատ) + երգ(արմատ)
    • սառը(արմատ) + ա + սիրտ(արմատ)
    • հանդես(արմատ) + (ական)ածանց
    • վերջ(արման) + ին(ածանց)
    • մեն(արմատ) + ա խոս(արմատ) + ություն(ածանց)

    Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

  • մոտենում է — բայ, սահմանական եղանակ, անկատար անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի, չեզոք, ածանցավոր
  • իսկ — համադասական շաղկապ
  • կարծես — երկբայական վերաբերական
  • արհամարհելով — բայ, անորոշ, գործիական, ներգործական, պարզ
  • հանդիսականներին — գոյական, հոգնակի, տրական հոլով
  • հայտարարվեց — բայ, սահմանական եղանակ, անցյալ կատարյալ, երրորդ դեմք, եզակի, կրավորական, ածանցավոր
  • վերջին — ածական, որակական, դրական
  • ողբերգությունից — գոյական, եզակի, բացառական հոլով
  • չէր ասել — բայ, սահմանական եղանակ, վաղակատար անցյալ, ժխտական, երրորդ դեմք, եզակի, պարզ, չեզոք
  • ամբողջ — որոշյալ դերանուն
  • շունչը — գոյական, հայցական, եզակի
  • պահած — բայց, հարակատար
  • ակնապիշ — ձևի մակբայ
  • դերասանին — գոյական, եզակի, տրական հոլով
  • մյուս — ցուցական դերանուն
  • ահա — ժամանակի մակբայ
  • պիտի պոռթկար — բայ, հարկադրական անցյալ, երրորդ դեմք, եզակի, չեզոք, պարզ
  • մեր — անձնական դերանուն, առաջին դեմք, հոգնակի, սեռական հոլով
  • առաջ — տեղի մակբայ
  • երկու — քանակական թվական
  • մեջ — կապ, հետադրություն
  • երբ — ժամանակի մակբայ
  • աջ — ածական, հարաբերական
  • երևակայական — ածական, դրական, որակական
  • այո — հաստատական վերաբերական
  • ոչինչ — ժխտական դերանուն
  • ոչ ոք — ժխտական դերանուն
  • համոզել — բայ, անորոշ, ուղղական, ներգործական, պարզ
  • տակ — կապ, հետադրություն
  • փայլող — բայ, ենթակայական, չեզոք, պարզ
 

Читать далее

Նոյեմբեր ամիս

11.04.2019

Գրականության տեքստից գտիր մեկական բայ սահմանական եղանակի վաղակատար ներկա, անկատար անցյալ, անցյալ կատարյալ ժամանակաձևերով։

  • եղել է- վաղակատար ներկա
  • շրջում էր- անկատար անցյալ
  • փրկեցին- անկատար կատարյալ

Գտիր դերբայները, որոշիր՝ որ դերբայներն են, եթե անորոշն է, որ հոլովով է։

  • անորոշ ունենալ, խաբվել, ծվարել
  • վաղակատար- եղել
  • ապակատար- պատմելու, գտնելու
  • ենթակայական- կարող, նշույլող,
  • հարակատար-քնած, քարացած, լքված, սառած, բռնած, ստիպված
  • անկատար- դառնում, սփռում, շրջում, հյուսում, վառում, վրդովում, վաստակում, գնում, այրում, դեգերում

Գտիր դերանունները, որոշիր տեսակը, եթե հոլովված են, նաև հոլովը։ Читать далее